యుగళగీతం

రానంతసేపూ విరహమూ, రాగానే కలహమూ ..ప్రణయంలో ఇది సహజమూ!!

2012-02-07T02:08:00.000+05:30

చూపులకన్నా ఎదురు చూపులే తీయనా అన్నాడో సినీకవి. మనం ఎదురు చూస్తున్నవాళ్లు ఎదురై వచ్చాక ఈ వాక్యం మనకు మధురంగా వినిపిస్తుందేమో కానీ నిజంగా ప్రేయసి కోసం ప్రియుడు కానీ, ప్రియతముడి కోసం ప్రేయసి కానీ కాచుకుని ఉన్నప్పుడు ఆ ఎదురు చూపులు అనేవి ఎంత దుస్సహమో అనుభజ్ఞులకే ఎరుక.

ప్రణయం లో కలయిక కన్నా కలుసుకోబోతున్న ఆనందమే ప్రేమైక జీవులకు చాలా ఉద్వేగ భరితంగా ఉంటుంది.
ప్రేమికులు ఏకాంతాన్ని ఇష్టపడతారు కనుక వారిద్దరికే తెలిసిన సంకేత స్థలంలో కలుసుకోవడం అనేది కూడా సహజం. ఇక అనుకున్న సమయానికి వారు రాకపోతే కలిగే వారిలో కలిగే భావాలు చాలా మిశ్రమంగా ఉంటాయి.

రానంతసేపూ విరహంతో అలమటించినా ప్రేయసి లేదా ప్రియుడు ఎదురుపడగానే అంతసేపూ వారికోసం తాము ఎంతో ఎదురుచూసామన్న విషయాన్ని మరచి, తమకోసం వచ్చినందుకు సంతోషం వ్యక్తం చేయరు సరికదా వారితో కలహం పెట్టుకుంటారు.

ఇలాంటి గిల్లికజ్జాలు ప్రణయంలో మాధుర్యాన్ని మరింత చిక్కన చేస్తాయి. ప్రణయ కథలలో ఇటువంటి సన్నివేశాలు సృష్టించే సందర్భంలో నాయికా నాయకుల మధ్య సంభాషణలను ఒక్కో కవి ఒక్కోరకంగా చిత్రిస్తారు. ఆయా కవుల రచయితల నైపుణ్యాలను బట్టి ఆ పాత్ర స్వభావాలు, రూపురేఖా విలాసాలు వెల్లడవుతాయి.

మన సినీగీతాలలో ఈ ఎదురుచూపులు ఘట్టాలు చాలా సినిమాలలో కనిపిస్తాయి. అలాంటి ఓ సందర్భంలో శ్రీ శ్రీ గారు రాసిన ఈ గీతం ఎంతో హృద్యంగా వీనులవిందుగా ఉంటుంది.

నాయకుడు, నాయిక ఎప్పటి లాగే ఒక సంకేత స్థలంలో కలుసుకుందామనుకుంటారు. అనుకున్న సమయానికి అమ్మాయి వచ్చి అబ్బాయి కోసం ఎదురు చూస్తూ ఉంటుంది. ఎంతసేపయినా అతని కోసం ఎదురుచూపే మిగులుతుంది కానీ అతను ఇంతకీ రాడు, అంతకీ రాడు.

ఇక ఆశలన్నీ నిరాశ అయ్యాయి అమ్మాయికి. అతను రాడేమో తను అతనికోసం ఎదురుచూస్తూ చేసిన కాలం అంతా వృథా అనుకుంది. కానీ ఇంతలోనే మబ్బులచాటునుండి కనువిందు చేస్తూ చిక్కని చీకటిలో చందమామలా   ఆ అబ్బాయి  ప్రత్యక్షం అయ్యాడు.

రాననుకున్నావేమో...ఇక రాననుకున్నావేమో
ఆడిన మాటకు నిలిచే వాడను కాననుకున్నావేమో ఏమో.

అంటూ తనకోసం ఆమె ఎదురు చూస్తుందని అందుకే   ఇచ్చిన మాట ప్రకారమే ఆమెకోసం వచ్చానని చెప్తాడు.

ఇంతసేపూ ఒంటరిగా అతని కోసం ఎదురుచూసిన ఆమె ఒక్కసారిగా పులకరించిన  మనసు తో  అతనిని ఎదుర్కొని చేరుదామనుకుంది. కానీ అంతలోనే స్త్రీ సహజమయిన భావాలు ఆమెని నిలువరించాయి.
ఈ అమ్మాయి చాలా స్వాభిమానం గల అమ్మాయి. ఇంతసేపు అతని కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉన్న తాను అతనిని చూసిన వెంటనే తన బాధని మర్చిపోయి చెంతకు చేరితే చులకన అయిపోతాననుకుంది. అందుకనే ఇక బెట్టుచేయడం ప్రారంభించింది.

ఏమనుకున్నా రేమో...తమరేమనుకున్నారేమో
మీ చేతులలలో కీలు బొమ్మలం మేమనుకున్నారేమో ....ఏమో.

తాను అతనిని ఎంతో గాఢంగా ప్రేమిస్తే అతనా విషయాన్ని గమనించకుండా ఆమెని నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నాడని అనుకుంది. అతను ప్రేమ అనే సూత్రంతో కీలుబొమ్మను చేసి ఆడించ దలిచాడేమో అని , తాను అటువంటి తేలికైన వ్యక్తిని కానని తన వ్యక్తిత్వాన్ని తెలిపే ప్రయత్నం చేసింది.

ఇక చెప్పిన సమయానికి రాకపోవడం తన తప్పే కనుక ఆమె కోపాన్ని తగ్గించి సుముఖురాలిని చేసుకునే పనిలో పడ్డాడు అబ్బాయి.

చక్కని కన్యకు ముక్కున కోపం నీకేలా నీకేలా అంటూ   ఆమె సొగసును వర్ణించే పనిలో పడ్డాడు. అందమైన ఆమె రూపం తనపై నున్న కోపం వలన వన్నె తగ్గిపోతోందని, ముక్కుమీద కోపం తగ్గించుకుని, ఆమె కోసం వచ్చిన తనతో చల్లని, చక్కని వాతావరణంలో చల చల్లగా, హాయి హాయిగా కులాసాగా గడుపుదామని చేర రమ్మని పిలుస్తాడు.

కానీ ఆమెది పిలిచిన కొద్దీ కరిగిపోయే తత్వం కాక, మరింత బిగుసుకునే తత్వం కనుక అతని ఆహ్వానం ఆమెలో సంతోషం కలిగించదు. పిలిచిన వెంటనే వెళ్తే అతను తనను చులకన చేస్తాడని అనుమానం ఎదలో పొడసూపుతుంది.   అందుకే-

పిలిచిన వెంటనే పరుగున చెంతనే చేరాలా ....చేరాలా

అంటూ అతను తనను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నాడని తెలిసి కూడా ఎందుకు అతని చెంతకు చేరాలని ప్రశ్నిస్తుంది.

పైగా అతనిలో తనపై గల చులకన భావానికి, తనను నిర్లక్ష్యం చేయడానికి కారణం అతని పై గల ఆ ప్రేమను అతనికి తెలిసేలే ప్రవర్తించడమే కదా అనుకుంటుంది. వనిత తనంతట తా వలచి వచ్చిన చుల్కన కాదే ఏరికిన్ అని వరూధిని ప్రేమికురాళ్ళకు ఏనాడో హితబోధ చేసి పెట్టింది. అది తెలుసేమో ఈ అమ్మాయికి.
వలచి వచ్చి నే చులకనైతిగా ఈ వేళా ఈ వేళా...అంటూ తనని తనే నిందించుకుంటుంది.

అందుకే అతని పైగల తన అంతులేని ప్రేమను అడ్డు పెట్టుకుని తనను కీలుబొమ్మను చేసి ఆడించాలనుకుంటే అది కుదరదని మరో సారి హెచ్చరిస్తుంది.

అతను ఇంక జవాబు చెప్పలేదు. కానీ స్త్రీ సహజమయిన ఆసక్తి ఆమె ఇక దాచు కోలేక పోయింది. తనను కలుసుకోవడానికి వస్తానని చెప్పి, చెప్పిన సమయానికి రాకపోవడానికి గల కారణం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనే కోరిక ఆమె లోని బెట్టును అధిగమించింది.

కానీ ఆమె బేల కాదు అందుకే సూటిగా అడగకుండా సూటి పోటి మాటలతో ప్రశ్నల బాణాలను సంధించే తన నేర్పును ప్రదర్శించింది.

దొరగారేదో తొందర పనిలో మునిగారా మునిగారా
అందుచేతనే అయిన వారినే మరిచారా మరిచారా

అంటూ అతను ఏ రాచకార్యాలు చక్కబెడుతూ తనని మరిచిపోయాడో చెప్పమని అడుగుతుంది.
ఇక్కడ దొరగారు అనే పదం వాడకం ఆమె అతన్ని మహారాజులు రాచకార్యాలలో మునిగిపోయినప్పుడు అంతఃపుర కాంతలను ఎలా నిర్లక్ష్యం చేస్తారో అలా అతను తనను మరిచి పోయి పనిలో పడ్డాడని ఊహిస్తుంది. అతనికి తనకన్నా ముఖ్యమైన అంశమేదీ అతని జీవితంలో ఉండడం ఆమెకి నచ్చదని, అతను తనతోనే కాలక్షేపం చెయ్యాలనే ఆమె బలమైన కోరిక ఇక్కడ వ్యక్తమవుతుంది.

పొగిడి బులిపించి అలక తీర్చుదామనుకుని చెంతకు వస్తే ఆమె పిలిచిన వెంటనే చేరాలా, నేను కీలు బొమ్మను కాను అంటూ సాధించిన తీరుకు అబ్బాయి మనసు కొంచెం చివుక్కుమన్నట్టుంది.

ఆమె మీద ప్రేమే తప్ప చులకన భావం లేదని, తన మాట నిలుపుకొని రాలేక పోవడానికి గల కారణం ఏమిటో ముందు అడిగి తెలుసుకోకుండా తన పై ఆమె నిందలు వేస్తోందని బాధ పడ్డాడు. ఎంతగా చేరడానికి ప్రయత్నిస్తే
ఆమె అంతగా తనను చీత్కరిస్తోందని నిరాశ పడ్డాడు. అందుకే -

నిజమే తెలియక నిందలు వేయకు నామీద ..నామీద
మాట విసురులు మూతి విరుపులు మరియాదా....మరియాదా

అంటూ తనతో ఆమె ప్రవర్తిస్తున్న విధానాన్ని ఆక్షేపిస్తూ, అలా అంటే తన మనసు ఎంత బాధ పడుతుందో చెప్పాడు.

ఇక్కడ ప్రణయ కలహంలో ముఖ్యమైన ఘట్టం ప్రారంభమైంది. అలకలు, మురిపించుకోవడాలు, అన్యోన్యంగా తమకు గల ప్రేమను తెలుసుకొని మురిసిపోవడాలు తో ఈ ఘట్టానికి ముగింపు. అతను బ్రతిమాలిన కొద్దీ ఆమె బిగుసుకుంటూ, అతనిని దూరం చేస్తోంది. ఇక అతనిలోనూ ఓపిక నశించింది. మాటాడక ఊరుకున్నాడు. పీటముడి బిగిస్తే తిరిగి దాన్ని విడదీయడం కష్టమని ఎరిగిన తెలివైన కన్య ఆమె.

క్షణమే యుగమై, మనసే శిలయై నిలిచానే నిలిచానే

అంటూ అతనితో తన ప్రవర్తనను సమర్థించుకుంది. అతని రాకకోసం తాను ఎంతగానో ఎదురుచూసానని, చెప్పిన సమయానికి రాకపోవడం వలన కలిగిన భంగపాటు తనలో కలిగించిన నిరాశ వలన అతనితో ఇలా ప్రవర్తించానని అతనిని సముదాయించడం ప్రారంభించింది.

నిన్ను చూడగా యుగము క్షణముగా గడిచేనే గడిచేనే

అబ్బాయికి కూడా అమ్మాయి తన బెట్టు సడలించడంతో సంతోష పడ్డాడు. తాను కూడా ఆమె కలయిక కోసం ఎంతో ఎదురుచూస్తానని చెప్తాడు. ఆమెను చూసి, ఆమెతో గడిపిన  కాలం - అది
యుగకాలం అయినా క్షణ కాలంగా గడిచిపోతుందనీ ఆమెపై గల తన అనురాగాన్ని వెల్లడిస్తాడు.

ఎడబాటన్నది ఇకపై లేనే లేదని అందామా...అందామా
ఈడుజోడుగా తోడు నీడ గా ఉందామా ...ఉందామా

అంటూ ఇద్దరూ ఒక బంధంతో కలిసి పోయి ఉంటే ఇక ఏ ఎడబాటూ ఉండదనీ, ఎదురుచూపుల బాధ తప్పుతుందని, ఒకరికొకరు తోడు నీడగా ఉంటూ, ఈడు జోడుగా కలిసిపోయి లోకంతో మెచ్చుకోలు పొందాలంటూ తమ భావిజీవితాన్ని మధురంగా ఊహిస్తూ తమ ప్రణయ కలహానికి వీడుకోలు పలుకుతారు.

ఈ పాటని శ్రీశ్రీ ఎంతో చమత్కారంగా రాసారు. పాటని సంభాషణాత్మకంగా రాసారు. ఏమో ఏమో అంటూ అనే పదాలను మొదటి చరణంలో ఎంతో భావయుక్తంగా వాడారు. మీచేతులలో కీలుబొమ్మలం మేమనుకున్నారా అంటూ ఆమె కూడా ఏమో ఏమో...అనడంతో సత్యభామలా స్వాభిమానాన్ని ప్రదర్శించే ఆమె మనస్తత్వాన్ని చూపించారు శ్రీశ్రీ.
రెండవ చరణంలో నీకేల, రావేల , చేరాలా, ఈ వేళ అంటూ వేసిన ప్రాస పదాలు ప్రశ్నార్థకాలు పాత్రల స్వభావాన్ని ప్రవర్తనను రూపు కట్టిస్తాయి. అతని ప్రశ్నలకి ఆమె ప్రశ్నలతోనే జవాబు చెప్పి ఆ ప్రశ్నలోనే తన జవాబును చెప్తుంది.

తరువాత రెండు చరణాలలోను కూడా తేలికైన తేట తెలుగు పదాలతో ప్రాసను వేస్తూ పాత్రల అభిప్రాయాలను చెప్పిస్తారు. శ్రీశ్రీ. ప్రేమలో విరహంలో ఎదురుచూపులు ఎంతో క్లిష్టమైన దశ. ఆ సమయంలో క్షణాలు యుగాలుగా గడుస్తాయి. ఈ విషయాన్ని చెప్తూ శ్రీశ్రీ అమ్మాయితో మనసే శిలయై నిలిచాను అనిపించారు. శిల ఎలా ఉంటుంది. ఏ స్పందనా లేనిదే శిల. అతని కోసం ఎదురు చూసి చూసి ఆశా భంగంతో తన మనసు శిలగా మారిపోయిందని అందుకే స్పందన మరిచిపోయిందని, కారణం తెలుసుకోకుండానే అతనిపై కోపం ప్రదర్శించడానికి కారణం అదేనని సమర్థించుకుంది అమ్మాయి.

చక్కని సంభాషణా శకలంగా శ్రీశ్రీ రచించిన ఈ చిన్న గీతాన్ని ఎంతో చక్కగా స్వర పరిచి వీనుల విందుగా వినిపించారు ఈ చిత్రానికి పనిచేసిన జంట స్వరరచయితలు సాలూరి రాజేశ్వరరావుగారు, చలపతిరావుగారు.

ఎన్.టి. రామారావు, జమున ఈ పాటను అభినయించిన ప్రేమికులుగా కనిపించి కనులవిందు కూడా చేస్తారు.

కావాలంటే ఈ లంకె చూడండి. పాట మురిపించక పోతే అడగండి.

http://www.youtube.com/watch?v=eRZjxo10YZo

1964 లో విడుదలైన మంచి మనిషి అనే చిత్రంలోనిది ఈ యుగళ గీతం.

ఈ చిత్రంలోనే "ఏమండీ ఇటు చూడండీ, ఒక్కసారి ఇటు చూసారంటే మీ సొమ్మేమీ పోదండీ" అనే సోలో గీతం కూడా చక్కని సంభాషణ రీతిలో సాగుతుంది.

అలాగే పీబీ శ్రీనివాస్ అత్యంత మధురంగా గానం చేసిన సూపర్ హిట్ పాట " ఓహో గులాబి బాల అందాల ప్రేమ మాల " పాట కూడా ఈ చిత్రంలోనిదే.

ఈ చిత్ర దర్శకుడు కె. ప్రత్యగాత్మ.

కాదా!! అవునా!! ఏమంటారు?!

2012-01-15T01:19:00.000+05:30

అవునా కాదా అనే మీమాంస జీవితంలో చాలా సందర్భాలలో మనిషికి ఎదురవుతూ ఉంటుంది. అవును అయితే ఉండే ఫలితం, కాదు అయితే ఉండే ఫలితం ఊహించగలిగితేనే గాని నిర్ణయాలు తీసుకోలేని స్థితి ఇలాంటి సందర్భాలలో ఉంటుంది.

అలాగే తెలుగు వ్యవహారంలో చాలామందికి " ఏమంటారు" అని ఓ ఊతపదంగా వాడే అలవాటు ఉంటుంది. తను చెప్పదలచుకున్నది చెప్పి ఊరుకోకుండా దానిమీద ఎదుటి వ్యక్తి అభిప్రాయాన్ని కోరడం అన్నమాట. ఒక్కోసారి ఇలాంటి అలవాటు సంభాషణలో వక్త ఉద్దేశాన్ని తప్పుగా ధ్వనించి ఆ సంభాషణ లో అపశృతులు చోటుచేసుకునే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.

ఈ రెండు మాటలను బహు తమాషాగా ప్రయోగిస్తూ ఓ యుగళగీతంలో సముద్రాల జూనియర్ గారు చేసిన చమత్కారం వీనుల విందుగా ఉంటుంది.

ప్రేమ మూగది అంటారు. అందుకేనేమో ప్రేమికుల మధ్య అయితే ఏ భాషా అవసరం లేదు. కళ్ళతోను, శరీర చాలనం తోనూ వారు పరస్పరం సందేశాలిచ్చుకోగలరు.

ఇక్కడ ఉన్న యువతీయువకులు -వారి మధ్య ప్రేమభావం ఉన్నా పరస్పరం తెలుపుకోలేదు. అంగీకారాన్ని పొందలేదు. ఇద్దరికీ ఒకరిమీద ఒకరికి ఎంత అభిమానం ఉందో, అంతకుమించిన ఆత్మాభిమానధనులు. అంతకుమించిన భాషా కోవిదులు. భాషలోని వ్యంగ్యం, చమత్కారం, మాటల పదునూ తెలిసినవారు. మరి ఇటువంటి చక్కని మాట కారుల మధ్య నడిచిన ప్రేమ సంభాషణ ద్వారా ఒకరిని ఒకరు ఎలా తెలుసుకున్నారో సూటిగా చెప్పకుండానే ఎలా తమ గురించి చెప్పుకున్నారో ఇక్కడ చూద్దాం.

అమ్మాయి తనను ప్రేమిస్తోందని కానీ తనతో చెప్పడానికి ఆమె ఇష్టపడడం లేదని, ఆ విషయం చెప్పేయవచ్చు కదా అనుకుంటాడు అబ్బాయి. అందుకే....ఇలా మొదలు పెడతాడు.

ఆమె మనసులో తనగురించే ఆలోచిస్తోందని, తనమీద ఆమెకి ప్రేమకలిగిందని, అయితే అది అవునో కాదో అనే విషయం గురించి ఆమె మనసులో ఏదో వాదన జరుగుతోందని తనకు తెలిసిందంటాడు- అతను.
తనపై వలపు లేదని ఇక ఆమె అనలేదని చెప్తూ...ఏమంటారు అని అడుగుతాడు. ఏమంటారు అనడంలోనే ఆమె మనసులో విషయం తనకు తెలిసిపోయిందనే నమ్మకం ధ్వనిస్తుంది.

కాదా అవునా ఏదని మీరు
వాదులో ఉన్నారనుకుంటా..
వాదు ఏదయినా వలపు మదిలోన
లేదనలేరని నేనంటే....ఏమంటారు

అతను, తన మనసు అవునూ కాదుల మధ్య ఊగిసలాడడాన్ని గమనించాడని ఆ అమ్మాయికి తెలిసిపోయింది. కానీ అతను తనపై గెలవడం ఇష్టపడదు. అందుకే ఇలా అంటుంది.

పలుకు పస చూపి తెలివి చూపింప తలచారని నేననుకుంటా
తెలివి కలవారు తమరే కారని తెలియుట మేలని నేనంటే...........ఏమంటారు

అబ్బాయి చాలా మాటకారి. తన మాటలచమత్కారంతో తెలివితేటలతో ఆమె గురించి తెలిసినట్టు చెప్తున్నాడు. కానీ అలా చెప్పడం ఆమెకి నచ్చలేదు. అందుకే పలుకు పస చూపి - అంటే తన మాట నేర్పరితనంతో, తెలివిగా తన మనసును తెలుసు కున్నాననుకుంటున్నాడు. తెలివితేటలు అతనికే కాదని, తనకు కూడా ఉన్నాయని ఆ విషయం అతను తెలుసుకొని మాట్లాడడం మంచిదని అతనికి సలహా చెపుతుంది.

సిగ్గాపలేక మాటాడ లేక
తగ్గారని నేననుకుంటా
మూగబోయి అనురాగము కన్నుల
మూగిందని నేనంటే.. ఏమంటారు

తన మీద ఆమెకి చాలా ఇష్టం ఉందని కానీ అది చెప్పడానికి ఆమెకి సిగ్గు అడ్డం వస్తోందని, అందుకే ఏమీ చెప్పలేక మాట్లాడలేకపోతోందని అందుకే తగ్గి ఉంటోందని అంటే మాట్లాడలేకుండా ఉందని అంటాడు అతను. ఏమాటా చెప్పలేక తన అనురాగం అంతా కళ్ళతోనే ప్రదర్శిస్తోందని, అదే నిజం కదా అని అంటూ ఆమెని - ఏమంటారు అని ప్రశ్నిస్తాడు.

అనుకుని అనుకుని ఆవేశంలో
అవస్థ పడతారనుకుంటా
ఔరా సైయని ఎదట బడితే దిగ
జారతారని నేనంటే............ఏమంటారు

తనగురించి అతను అలా చెప్పేయడం ఆమెకి అసలు నచ్చలేదు. తన గురించి అతను అనవసరంగా చాలా విషయాలను ఆలోచించి అవస్ధ పడుతున్నాడని ఆ పని మానితే మంచిదని హెచ్చరిస్తుంది. తను సిగ్గుపడుతూ అతనినుంచి దూరంగా ఉండడం వలన బెట్టు చేస్తున్నాడు కానీ మొహమాటం వదలి తను అతనిఎదటబడితే అతనింక దిగజారిపోతాడని, పైకి ఎంతో బెట్టుగా కనిపిస్తున్న అతను, స్త్రీలకి దూరంగా ఉండలేడని ఆరోపిస్తుంది.

ఈ ఆరోపణాస్త్రం అతనికి తీవ్రంగానే గుచ్చుకుంది. ఆమె తన గురించి అలా అనుకోవడం గురించి బాధ పడినా ఆమెకి తన ప్రేమలోని నిజాయితీని ఇలా స్పష్టం చేసాడు.

తారకలే తమ గతులు తప్పినా
జారిపోనని అనుకుంటా
మారిపోనని నేనంటా.

భూమి, ఆకాశం, సముద్రం, సూర్యచంద్రులు ఇవన్నీ యుగ యుగాలుగా తమ తమ ధర్మాలను నెరవేరుస్తూనే ఉన్నాయి. వేలాది సంవత్సరాలనుండి ఆకాశంలో తారలైన సూర్యచంద్రులు తమ తమ మార్గాలలోనే ప్రయాణం చేస్తున్నారు. వాటి గతిని తప్పడంలేదు. కానీ ఒకవేళ ఆ తారలు ప్రత్యేకపరిస్థితులలో గతి తప్పినా తను మాత్రం తన మనసు మార్చుకోడని, స్త్రీల విషయంలో జారిపోనని, తను మానసికంగా ఎంతో స్థిరమైన వాడినేనని తన గురించి తనే అనుకుంటాడు. ఆమాటనే ఆమెకి మరోసారి చెప్తాడు. ఆమె పై తనకు గల ప్రేమ శాశ్వతమేనని, తనలో మార్పు రాదని హామీ ఇస్తాడు.

తను అతని గురించి అన్నమాటకు ఆమె కూడా ఒకింత విచారిస్తుంది కాబోలు. తన మాటల వెనక ఉన్న అర్థాన్ని ఇప్పుడు అతనికి స్పష్టంగా ఏ వ్యంగ్యం లేకుండా చెప్తుంది.

మారిపోని మమతైతే కల
నిజమౌతుందని అనుకుంటా
కల నిజమౌతుందని అనుకుంటా.

అతనికి తనమీద ఉన్న అనురాగం నిజంగా తారలు గతితప్పినా మారనిది, చెదరనిది అయితే తను ఎంతో అదృష్టవంతురాలినని భావిస్తుంది. ప్రేమ విషయంలో తమ బంధం విషయంలో తన కలలన్నీ నిజమయ్యే తరుణం వచ్చిందని భావిస్తుంది. అతని మమతలు మారనివైతే ఆమె కలలన్నీ నిజమవుతాయని అంటూ అతనికి సూటిగా తన మనసులోని విషయాన్ని వెల్లడిస్తుంది అమ్మాయి.

సందర్భోచితమైన సాహిత్యం, పాత్ర స్వభావాలను వెల్లడించే విధంగా రాసిన వాక్యాలు ఈ పాటలో కనిపిస్తాయి.

బెట్టుచేసే అమ్మాయిల గుట్టు తెలుసుకున్న అబ్బాయి ఎంతో చమత్కారంగా "ఏమంటారు" అంటూనే తను అనదలుచుకున్న విషయాలను అనడంలోను, అమ్మాయి కూడా తన మాటనైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ మాటకి మాట జవాబు చెప్తూ "ఏమంటారు" అన్న అతని మాటతోనే ఎదుర్కో వడం ఎలా ఉంటుందో ఇద్దరు మాట నేర్పరులు పరస్పరం తలపడిన సంభాషణాత్మకంగా సాగే గేయరచన ఈ పాటలో చూస్తాం.

భాషా వ్యవహర్తకి భాషపై ఉండే పట్టును బట్టి వ్యంగ్యం, ధ్వని వంటి అంశాలు, పదప్రయోగాలు, వాక్య విన్యాసాలు సంభాషణలను రక్తి కట్టిస్తాయి. తెలుగు భాషలోని నాజూకైన పదాలను ఒడిసి పట్టి, ఎదుటి మనిషిని ఎంతో గౌరవంగా సంబోధిస్తూనే ఎంత ధ్వనిగర్భితమైన సంభాషణ చేయవచ్చో చూపిస్తూ సముద్రాల జూనియర్ గారు రచించిన గేయం ఇది.

ఘంటసాలగారి గొంతులో చిందులు వేసే చిలిపితనం, సుశీల గొంతులో తొణికిసలాడే కలికితనం ఈ పాటలో సముద్రాల జూనియర్ వినిపించిన చక్కని తెలుగుతనం వెరసి టీవీరాజుగారి స్వరకల్పనలో కలిసి తెలుగు యుగళగీతాల హారంలో ఓ మంచి ముత్యంగా మెరిసింది.

ఇక్కడ విని, చూసి ఆనందించండి.

ఈ గీతం రేచుక్క పగటిచుక్క (1959)అనే చలన చిత్రం కోసం టీవీరాజు గారు స్వరపరచినది.

తెరపైన నాయికా నాయకులు ఎన్.టి.రామారాలు, 'షావుకారు' జానకి ఎంతో చక్కగా అభినయించారు.

ఈ చిత్ర నిర్మాత కమలాకర కామేశ్వరరావు.

చందమామ సావిత్రికి ఓ నూలుపోగు!!

2011-12-27T01:37:00.000+05:30

మహానటి సావిత్రి దివ్యస్మృతికి అంకితంగా మహాకవి రాసిన యుగళగీతం-

"వాడిన పూలే వికసించెనే"
మహాకవి శ్రీశ్రీ సినీగేయాలలో ఓ మణిపూస!!
చావుబతుకులమధ్య ఉన్న కూతురు కోరిక మేరకు ఓ అమ్మమ్మగారు కొడుకు కూతురుకి , కూతురు కొడుక్కి పెళ్ళి చేస్తుంది. చాలా చిన్నపిల్ల అవడం వల్ల ఆ పాపకి తనకి ఆ పెళ్ళి జరిగిన గుర్తు కూడా ఉండదు. పెద్దవాళ్ళయ్యాక తెలియకుండానే ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ఇష్టపడతారు. మళ్ళీ ఎన్నో అపార్థాలు, పరిస్థితులు ప్రభావం వలన విడిపోవడం జరిగినా ఓరోజు నిజం తెలిసి తను చిన్నప్పుడు తనను పెళ్ళాడిన ఆ బావే, ఇప్పుడు తను ప్రేమించిన ఈ ప్రియుడు అని కథానాయిక తెలుసుకుని చాలా సంతోషంగా ఉంటుంది.
పాట నేపథ్యం ఇది. ఈ సందర్భానికి శ్రీశ్రీ గారు రాసిన గేయం ఇది.
వాడిన పూలే వికసించెనే
చెర వీడిన హృదయాలు పులకించెనే
కథానాయిక నాయకుడిని ప్రాణ ప్రదంగా ప్రేమించింది. కానీ తనకు చిన్నతనంలోనే వివాహం జరిగిందని తెలిసి హతాశురాలవుతుంది. మరొకరి సొత్తు అయిన తాను తిరిగి అతనిని ఎలా వరించగలదనే ప్రశ్నకు సమాధానం దొరకక ఎంతో మథన పడుతుంది. కానీ ఆ ప్రియుడే చిన్ననాడు తన మెడలో మాంగల్యం ముడివేసినవాడని తెలియగానే ఆమె సంబరం ఆకాశాన్నంటింది. అందుకే అంతవరకు ఆమెలో పూవుల్లా విరిసి నిరాశలో ముడుచుకుపోయి వాడిపోయిన ఆశలన్నీ తిరిగి వికసించాయి.

వాడిపోయిన తర్వాత పూలు వికసించడం అనేది జరిగే పని కాదు. అది అసాధ్యం. కానీ అటువంటి అసాధ్యం అనుకునే పని ఈ రోజు తన విషయంలో జరిగినందుకు ఆమె ఆశ్చర్యంతో ఇలా అనుకోవడం పాటకు సందర్భానికి సార్థకమైన ప్రారంభం. పరిస్థితులు తమ చుట్టూ విషమంగా అల్లుకుపోయి బంధం వేయడం వలన ఆ చెరలో ఉండి ఒకరినొకరు చేరుకోలేకపోయారు. ఇప్పుడు ఆ చెర వీడిపోయింది. అందుకే వారి హృదయాలు పులకిస్తున్నాయి.

ఆమె తన మరదలు అని అతనికి ఆమెకంటే ముందే తెలుసు. తన భార్యఅని తెలిసే ఆమెని చేరుకున్నాడు. కానీ కొన్ని పరిస్థితుల వలన ఆమెకు ముందు చెప్పలేకపోయాడు. ఎలాగో ఆమెకు నిజం తెలిసింది. ఇక ఆమెకు దూరంగా ఉండవలసిన అవసరం లేదు. అందువల్ల అతను ఆమెకోసం కన్న తీయని కలలన్నీ ఫలించబోయే తరుణం వచ్చిందని అనుకున్నాడు.

వసంత ఋతువు రావడానికి ముందు ఆకులన్నీ రాలిపోతాయి. చెట్లన్నీ మోడయిపోతాయి. కానీ కాలం అక్కడ ఆగిపోదు. నిర్జీవంగా ఉన్న ప్రకృతికి జీవం వస్తుంది. చెట్లన్నీ కొత్త చిగుళ్ళు తొడుక్కుంటాయి. ఈ మార్పులన్నీ చూసి అన్నాళ్ళూ ఎక్కడో నిద్రాణంగా ఉన్న కల కోకిల మత్తుగా గమ్మత్తుగా నిద్ర లేస్తుంది. అత్యంత శ్రావ్యమైన తన స్వరాన్ని సవరించుకొని కొత్త పాటలతో వసంతాగమనాన్ని స్వాగతిస్తుంది.
వసంతానికి ముందున్న ప్రకృతిలాగే నిరాశా నిస్పృహలతో నిండి, ఆశల ఆకులు రాలి మోడైన హృదయాల స్థితి-ఇక్కడ ప్రేయసీ ప్రియుల మధ్య ఏర్పడిన ఎడబాటును సూచిస్తుంది. ఇప్పుడు ఆ అపార్థాలు తొలగి వసంతంలా పరిస్థితులు చక్కబడి వారిలో కొత్త ఆశలు చిగురించాయి. అందువలన తన తీయని ఆశలు ఫలిస్తాయని, తమ జీవితంలో రాబోయే వసంతానికి గుర్తుగా ఎలకోయిల గొంతు సవరించుకుని మధురగీతం పాడుతోందని నాయకుడు ఊహిస్తాడు.

వేయిరేకులు విరిసింది జలజం
తీయతేనియ కొసరింది భ్రమరం
లోకమే ఒక ఉద్యాన వనము
లోటులేదిక మనదే సుఖము

మన మనసు చాలా చిత్రమైనది. అది ఏ పరిస్థితిలో ఉంటే మనకు అలాంటి ప్రపంచాన్నే చూపిస్తుంది. రోజూ మనం చూసే ప్రకృతే మనకు ఎన్నో విధాలుగా కనిపిస్తుంది. కథానాయిక మనస్సు ప్రియుని చేరిన సంతోషంలో ఉంది. అందుకే ఆమెకు ప్రపంచమంతా అనురాగమయమైనదిగా కనిపిస్తోంది. కొలనులో అత్యంత సహజంగా విరిసే కమలం వేయిరేకులుగా విరిసినట్టుగా తమలో విరిసే అనురాగానికి సంకేతంగా భావిస్తోంది.
ఆమె అనురాగం వేయి రేకులు విరిసిన జలజమై ఉంటే అతను పద్మం నుండి తేనెను సంగ్రహించి ఆనందించే భ్రమరమయ్యాడు. భ్రమరానికి, పద్మానికి ఉన్న సంబంధంగా ప్రేయసీ ప్రియుల, స్త్రీపురుషుల అనుబంధాన్ని వర్ణించడం మన ప్రాచీన కావ్య సంప్రదాయం. ఇక్కడ శ్రీశ్రీ గారు దాన్నే ప్రయోగించారు. వారిద్దరూ ఆవిధంగా ఉన్నప్పుడు వారు ఉంటున్న ఈ లోకం ఓ పెద్ద ఉద్యానవనంలాగా కనిపిస్తోంది లోటులేదిక మనదే సుఖము అన్న వాక్యం - ఇక తమకు ఏ పరిస్థితులూ అడ్డురావు అని భావిస్తున్నారని చెప్తుంది.

చిన్ననాటి తన చిన్నారి మరదలు, ఆనాడే ముడిపడిపోయిన తమ బంధంతో భార్య కూడా అయిన సహచరిని ఇప్పుడు సరదాగా ఆట పట్టిస్తున్నాడు ఆ బావగారైన భర్త. సరసన కూర్చొని సరస్సులో తమ నీడలు చూసుకుంటూ చిన్ననాటి ముచ్చటలు కలబోసుకుంటూ ఉన్న ఆ తరుణంలో ఆ బావగారు-
పగలే జాబిలి ఉదయించెనేలా అంటూ ఆమెని ప్రశ్నించాడు. జాబిలి ఉదయించేది సాయంత్రం చీకటి పడే సమయంలో కదా మరి ఈ పగటి సమయంలో ఉదయించిందేం అంటూ అడిగిన ఆ ప్రశ్నకి ఆమెకి ఉక్రోషం కలిగింది. తనని ఆటపట్టిస్తున్నాడనే అనుమానంతో. వగలే చాలును పరిహాసమేలా అంటూ అతనికి జవాబు ఇచ్చింది.

తేటనీటి సరస్సు ఒడ్డున కూర్చుని ఇద్దరూ ఉండగా అతను ఒక్కసారిగా కొలను లోకి తొంగి చూసాడుట. ఆ నీటిపైన ఏర్పడిని తన ప్రేయసి ముఖబింబపు నీడ చంద్రబింబం వలె తోచిందట. పట్ట పగలు చంద్రుడు ఎలా ఉదయించాడా అని ఆశ్చర్యంతో ఉన్న తనకి అది చంద్రబింబం కాదని, తన ప్రేయసి అందాల మోము కొలనులోని తేటనీటిలో చంద్రబింబంలా ప్రకాశించి తనని భ్రమింపచేసిందని అంటాడు.
తేటనీటను నీ నవ్వు మొగమే
తెలియాడెను నెలరేని వలెనే అంటూ తన భ్రమకి కారణం చెప్తాడు. ప్రేయసి మరి మారాడగలదా.

జీవితాలకు నేడే వసంతం
చెదరిపోవని ప్రేమాను బంధం
ఆలపించిన ఆనంద గీతం
ఆలకించగ మధురం మధురం

వారిజీవితాలలో ఎదురుచూస్తూ ఉన్న వసంతం ఆ విధంగా తిరిగి వచ్చింది. వాడిపోయి రాలిపోయిన ఆశలన్నీ కొత్త చివుళ్ళయి మొలకెత్తాయి. ఇరువురి జీవితాలలో ప్రేమానుబంధాలు లతలుగా పెనవేసుకున్న బంధాలయ్యాయి.
హృదయాలు ఆలపించే మధురమైన ఆనందమయమైన గీతం గా ఇకపైన తమ జీవితం ఉండబోతోంది. ఆ గీతాన్ని ఆలకిస్తూ ఉంటే మనసునిండా మాధుర్యం పొంగుతోంది. అదీ - ప్రస్తుతం వారి పరిస్థితి.

ఎంచక్కని ఎంతో తేలికైన తేట తెలుగు పదాలు, పాత్రల మానసిక స్థితికి ప్రతీకలుగా వాడుకున్న కవిసమయాలు, వాక్యాలతో చేయించే లయవిన్యాసాలు, తూగుటుయ్యాలలూగించే పద ప్రయోగాలు, ఆది ప్రాసలు, అంత్యప్రాసలు అలంకార ప్రయోగాలు అన్నీ సమపాళ్ళలో కుదిరిన చక్కని యుగళగీతం.

మాంగల్యబలం చిత్రంకోసం శ్రీశ్రీ రచించిన ఈ గీతం అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి జంటపై చిత్రీకరించబడింది.

తేటనీటను తేలియాడగల ముఖచంద్రబింబం ఆ సావిత్రిది కాక మరెవరిది??

చిత్రం : మాంగల్యబలం
(అగ్నిపరీక్ష అనే బెంగాలీ చిత్రం(1959)ఆధారంగా)

సంగీత దర్శకత్వం మాష్టర్ వేణు

చిత్ర దర్శకుడు ఆదుర్తి సుబ్బారావు

గాయనీ గాయకులు ఘంటసాల, సుశీల

మధురస్వాప్నిక లోకపు దారులలో షికారు చేయించే వలపులతేరు!!

2011-12-13T01:03:00.000+05:30

పాత సినిమాలలో స్వప్న గీతాలు - డ్రీంసాంగ్స్ అనేవి ప్రత్యేకంగా ఒక విభాగంగా చెప్పుకోగలిగినన్ని ఉన్నాయి.

ప్రణయగీతాలలో ఈ స్వప్న గీతాలు ఎన్నో సందర్భాలలో మనం చూస్తాం.
సాంఘికవ్యవస్థలో ఎన్నో కట్టుబాట్ల మధ్య ఉన్న ప్రేయసీ ప్రియుల మధ్య వారి మనసుల్లో భావాలని పంచుకోవడానికి, వారి భావిజీవితాన్ని ఊహించుకోవడానికి, వారు ఒకరికి ఒకరు సూటిగా చెప్పుకోవడానికి వీలుపడని సందర్బాలలో సినీ దర్శకులు, రచయితలు ఆయా పాత్రలు కలలు కంటున్న దృశ్యాలుగా చిత్రించి వాటిద్వారా పాత్రల అంతరంగాలను ఆవిష్కరించడానికే కాక, కొన్నిసార్లు అత్యంత ప్రతిభావంతంగా కథలో మలుపుల కోసం కూడా వాడుకున్నారు.

ప్రేమికులైన యువతీయువకులు కలలుగనే మధురమైన లోకాన్ని కవి దాశరథి ఎంత చక్కగా ఊహించి రాసారో, అంతే చక్కగా ఆ సాహిత్యానికి భావగర్భితమైన స్వరసమ్మేళనంతో పెండ్యాల, మధురమైన గానంతో ఘంటసాల, సుశీల సొబగులు అద్దారు. అంతే కాక కవి ఊహించిన లోకాన్ని ప్రేక్షకుల కనులముందు నిలిపేఉంచే వాతావరణచిత్రణతో స్వప్నలోకాల సౌందర్యాన్ని, వెన్నెలవేళలలో పులకించే యువహృదయాలలోని మధురలాహిరిని అద్భుతంగా చిత్రించిన గీతం ఈ యుగళగీతం.

నా కంటి పాపలో నిలిచిపోరా
నీ వెంట లోకాల గెలవనీరా.... తన మనసుకి నచ్చిన తను మెచ్చిన ఆ ప్రేమికుడిని తన కంటిపాపలో నిలిచిపోమంటుంది ఆ అమ్మాయి. కంటిపాప కన్నా అపురూపమైనది ఏముంది మనిషికి. తన మనసును దోచిన సఖుడిని కంటిపాపలాగే తన కళ్ళలో దాచుకోవాలని ఆశపడుతుంది అందుకే . బ్రతుకులో తనకు తోడు నీడగా ఉండమని, అతనిని అంటి పెట్టుకుని ఉంటూ లోకాలనన్నిటినీ గెలవాలని కలలు కంటుంది.

ఈనాటి పున్నమి ఏనాటి పున్యమో
జాబిలి వెలిగేను మనకోసమే
ఇప్పుడు తాము చూస్తున్న ఈ పున్నమి వెలుగుల కాంతి ఆ వెన్నెలను తామిద్దరూ కలిసి మరల అనుభవించగలగడం సామాన్యమయిన విషయం కాదని, అది ఏనాటి జన్మ జన్మాలలోనో చేసుకున్న పుణ్యం వలన కలిగిన ఫలితంగా ఊహిస్తుంది ఆ అమ్మాయి. అద్భుతమైన సౌందర్యంతో వెలిగిపోతున్న ఆ జాబిలి తమ ఇద్దరి కోసమే వెలుగుతోందని అంటుంది.
నెయ్యాలలో తలపుటుయ్యాలలో
అందుకుందాము అందని ఆకాశమే - అంటాడు అబ్బాయి. తమ ఇరువురి స్నేహంలో ఒకరి గురించి ఒకరు కలలుగంటూ, తలపులు మనసులను ఉయ్యాలలాగా ఊపుతూ ఉంటే అందదు అనుకునే ఆ ఆకాశాన్ని కూడా అందుకుని ఆనందించవచ్చునంటాడు.

తమకోసమే వెలుగుతోందేమో ఈ చందమామ- అంటూ అమ్మాయి చూపిస్తున్న చందమామ, అబ్బాయిని కూడా ఊరిస్తుంది. ఆ చందమామ ఎంతో అందంగా వెలుగుతోంది. చందమామ కురిపిస్తున్న వెన్నెల ప్రవాహంలా ఆకాశంనుంచి జాలువారుతోంది. ఏకంగా ఆ చందమామ లోకంలోకే వెళ్ళి ఆ వెన్నెల్లోనే స్నానంచేసి వస్తేనో అనే కమ్మని భావం కలిగింది అతనికి. అందుకే -

ఆచందమామలో ఆనంద సీమలో
వెన్నెల స్నానాలు చేయుదమా అని అడుగుతాడు.

మేఘాలలో -వలపు రాగాలలో
దూరదూరాల స్వర్గాల చేరుదమా
చందమామ సీమలో చేరడానికి స్వర్గాలను అందుకోవడానికి వారు వెళ్ళవలసిన దారి మేఘాలదారి. వలపురాగాల తేరులో ప్రయాణం చేసి అందుకోలేని స్వర్గసీమలకు ప్రయాణం చెయ్యాలి. దూరదూరంగా అనిపించే స్వర్గం ఆ దారిలో వెళ్ళినవారికి ఎంతో దగ్గరవుతుందిమరి.

అలా ప్రయాణం చేసే దారి ఎలా ఉంటుందంటే అది ఓ పూలదారి. స్వర్గలోకానికి చేరే దారి పూలతో పరిచిన మెత్తటి బాటలే. ఆ పూలదారిపైన ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే ఆ నీలిగగనాన కనిపించే ప్రకాశించే తారలు తమను పలకరిస్తూ, తమ కనులలో మెరిసే స్వప్నాలను ప్రతిఫలిస్తూ ఉంటే ఆ ప్రయాణం ఓ మధురమైన అనుభూతి.

ఈ పూలదారులు, ఆ నీలి తారలు
తీయని స్వప్నాల తేలించగా
అంటూ తాము అందుకోబోయే స్వర్గలోకాల ప్రయాణాన్ని ఊహిస్తుంది అమ్మాయి.

అందాలను తీపి బంధాలను
అల్లుకుందాము డెందాలు పాలించగా.
ప్రేయసి తన అందాలతోను, మమతానురాగాలతోను వేసిన తీపి బంధాలను ఇష్టంగా తనచుట్టూ తానే పెనవేసుకుంటాడు అబ్బాయి. ఆ బంధం పట్ల తనకి ఉన్న ఇష్టాన్ని ప్రకటించే పదం ఆ తీపి బంధం.
ఆ మమతల బంధాలే ఇక తమ హృదయాలను పాలించే అధికారులు. ఆమె సౌందర్యం, అనురాగం తన జీవితాన్ని శాసించాలని ఆ ప్రేమబంధంలో తాను ఇమిడిపోవాలని భావిస్తాడు అబ్బాయి.

ఈ పాటలో దాశరథి సాహిత్యం - ఎంతో చక్కని భావ చిత్రాలను శ్రోతల మనసులో చిత్రిస్తుంది.

"ఈనాటి పున్నమి ఏనాటి పున్నెమో(పున్నెమో- పుణ్యముకి వికృతి పదం)" అంటూ చేసిన పదచమత్కృతి ఎంతో మధురంగా ఉంటుంది.
వివాహ కార్యక్రమానికి సిద్ధం చేసే వేళ యువతీయువకులకి మంగళ స్నానాలు చేయిస్తారు. వారిని ఒకటిగా చేసే మంగళ కార్యక్రమంలో తొలి ఘట్టం అది. ఈ మంగళ స్నానాలు అనే కార్యక్రమానికి పర్యాయపదంగా దాశరథి ఉపయోగించిన ఈ వెన్నెల స్నానాలు మాట ఎంతో అద్భుతంగా ఉంటుంది.

అలాగే నెయ్యాలు అనేమాట దానికి తూగు కలిగించేలా తలపుటుయ్యాల అని వాడడంలో కేవలం ప్రాస మాత్రమే కాక, ఆ ఉయ్యాల అనే పదం వాడడం వలన అందని ఆకాశాలు అందుకోవడం కోసం ఊగే ఉయ్యాలలోని ఊపును కూడా చూస్తాం.

మేఘాలలో, వలపు రాగాలలో, దూరతీరాల స్వర్గాలు, పూలదారులు, నీలితారలు, స్వప్నాలు వంటి పదాలలో లకారం,   అందాలు, తీపి బంధాలు, అల్లుకుందాము, డెందాలు పదాలలోని ద కారం పదే పదే రావడంలో పాటకి మంచి ఊపు, తూగు ఏర్పడి పాటలో గొప్ప సౌందర్యం కనిపిస్తుంది.

చందమామలోని చల్లదనాన్ని, చల్లగాలి కలిగించే పారవశ్యాన్ని ఆ మత్తులో ఊగే పూలతీగెలని, మేనుకి వెన్నెల సోనలు కలిగించే చల్లదనాన్ని, అదే వెన్నెల వలచిన హృదయాలలో కలిగించే వెచ్చదనాన్ని ఇంకా మాటలలో చెప్పలేని మధురమైన హాయిని కలిగిస్తూ మబ్బుల తేరులో కూర్చోబెట్టి పూలదారులలో వెన్నెల విహారాలు చేయించి కళ్ళముందు ఓ అద్భుతమైన ప్రణయసీమను ఆవిష్కరిస్తుంది.....ఈ యుగళగీతం!!

చిత్రం పేరు వాగ్దానం

గీత రచయిత    దాశరథి
సంగీతం        పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు
చిత్ర దర్శకులు           ఆచార్య ఆత్రేయ
గీత గానం                 ఘంటసాల, సుశీల

చలనచిత్రంలో ఈ పాటని అభినయించిన ప్రేమికుల జంట కృష్ణకుమారి, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు.

చల్లనిగాలి ....చక్కని తోట...మనసుకు హత్తుకునే ఈ పాట!!

2011-11-27T15:51:00.001+05:30

చల్లని తోటలో విహరిస్తూ చల్లని గాలిని ఆస్వాదిస్తూ ప్రేయసీప్రియులు పాడుకునే చక్కని యుగళగీతం....
"చల్లనిగాలి చక్కని తోట....." పాట.

ప్రణయజీవులైన యువతీయువకులు ఏకాంతాన్ని కోరుకుంటారు. ఎదసొదలను ఒకరికొకరు వినిపించుకోవడానికి ఆ ఏకాంతానికి అనువైన చోటును వెతుక్కుంటారు. చల్లని గాలి వీచే వేళ, అతి చక్కని పచ్చని ప్రకృతి పరవశింపచేస్తూ ఉంటే ఆసమయంలో ఒకరితో ఒకరు ఊసులు కలబోసుకునే అవకాశం దొరికితే, ఇక అంతకన్నా వాళ్ళకి కావలసినదేమిటి?!!.

మనసుకు నచ్చే చోట
నచ్చిన మనిషితో మాట
పాటగా పల్లవిస్తే అది ఆరుద్ర కలం నుండి వెలువడి, ఘంటసాల - సుశీల అమృతగళాల మీదుగా జారువారి తేనెలవూటగా మారితే ఈపాట.

చల్లనిగాలి చక్కని తోట
పక్కన నీవుంటే పరవశమే కాదా

అంటూ ప్రేయసి తన మనసు మెచ్చినవాడు పక్కన ఉండండం వల్ల చల్లగా వీస్తున్న గాలి, కనువిందుగా ముచ్చటగొలుపుతున్న తోట పరవశం కలిగిస్తున్నాయిని అంటుంది.

ఆమె ప్రకృతి తనను మైమరపింపజేస్తున్న విషయాన్ని, అతని సాన్నిధ్యంలో తన మనసుకు కలిగే సంతోషాన్ని గురించి చెప్తూ ఉంటే ప్రియుడు మాత్రం దానిని గమనించకుండా తమ ఏకాంతాన్ని, ఆ సమయంలో ఆమె సౌందర్యాన్ని మాత్రమే చూస్తున్నాడు. ఆమె అందమైన కళ్ళతో, అనురాగం నిండిన చూపులతో తనను బంధిస్తోందని భావిస్తాడు. అందుకే

అందాల నీ ఓరచూపులు
నను బంధించు బంగారు గొలుసులు

అంటాడు. కానీ ఆమె మాత్రం తనను మైమరపిస్తున్న ప్రకృతి దృశ్యాల సౌందర్యం తనలో కలిగిస్తున్న మోహం నుంచి బయటపడలేదు. తను చూస్తున్న, తనను చూస్తున్న అతని చూపులలో కూడా
ఆమెకి ప్రకృతే కనిపిస్తోంది. తనని చూస్తూ, ఆనందిస్తున్న అతని ముఖంలోని చిరునవ్వులు ఆమెకి ఆకాశంలో వెలిగే జిలుగు జాబిలిని తలపించాయి. జాబిలిని చూడగానే కలువలు వికసించడం ప్రకృతి సహజమయిన విషయం. మన కవిసమయం కూడా. అందుకే అతని చిరునవ్వులు అనే చంద్రకిరణాలు సోకిన వెంటనే ఆమెలోని ప్రణయ భావం అనే కలువలు వికసిస్తున్నాయంటూ ఇలా అంటుంది.

నీ చిరునవ్వులే జాబిలి రేకలు
వికసించెను నా వలపుల లేతలపుల కలువలు

అతని చూపులు జాబిలిరేకలు(చంద్రకిరణాలు)లా తనను తాకిన వెంటనే, తన మనసులో వలపులతో కూడిన లేత తలపులనే కలువలు వికసించాయని ఆమెతో చెప్పించి ఎంతో చక్కని తేటతెలుగు పదాలతో సరసహృదయాలను గిలిగింతలు పెడతారు ఆరుద్ర.

ప్రకృతిని ఆస్వాదిస్తూ ఉన్న ఆమె ఒక్కసారిగా తన స్థితిని తెలుసుకుంటుంది. బాహ్య స్మృతి కలిగినట్టుగా ప్రకృతి తనపై కలిగించిన ప్రభావం నుంచి తేరుకుంటుంది. వెంటనే ఈ హాయి కేవలం తాత్కాలికమేనేమో, అతను తనను విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోతాడేమోనని బెంగ పడుతుంది. అందుకే

ఈరేయి ఈ హాయి మరువకు
నా చేయి ఏనాడు విడువకు

అంటూ వాగ్దానం చేయమని కోరుతుంది. ఈ రేయి తనలో కలిగించిన హాయి, అతను కూడా అనుభవిస్తున్నాడు. అందుకే ఈ రేయిని, తమ సాన్నిధ్యంలో పొందిన ఈ హాయిని ఏనాడు మరచిపోవద్దని, తన చేయిని విడిచి పెట్టి వెళ్ళవద్దని మరోసారి గుర్తుచేస్తుంది.

ప్రేయసి వాగ్దానం అడిగితే అతను నిన్ను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టనూ అనో, నీవే నా ప్రాణం అనో అనకుండా ఇలా అంటాడు.

నా అనురాగమే కమ్మని తుమ్మెద
నను పిలిచెను మరపించెను నీ సొగసుల పూలు

తన ప్రేయసి సొగసు అంతా పూలుగా విరబూసి తనను ఆహ్వానిస్తూ ఉంటే తన అనురాగమనే తుమ్మెద ఆమె సొగసు చుట్టూ తిరుగుతూనే ఉంటుందంటాడు. స్త్రీ సౌందర్యాన్ని అతి సుకుమారమైన పూలతో పోల్చడం, అందంగా వికసించిన పూలలోని మాధుర్యంకోసం, పూలను అంటిపెట్టుకుని తుమ్మెదలు తిరగడం ఇది ప్రకృతి సహజమైన విషయం. స్త్రీ సౌందర్యాన్ని అతి సుకుమారమైన పూలతో పోల్చడం అనేది కవి సమయం కూడా.

ఇక్కడ ప్రేయసి సొగసును సుకుమారమైన పూలలోని మాధుర్యంగాను, ఆ పూలను ఆశించి వాటిచుట్టూ తిరిగే తుమ్మెదలను తన అనురాగంగా భావించడం, తద్వారా పూలమాధుర్యాన్ని తుమ్మెదలు ఎప్పుడూ విడిచి ఉండలేని చందంగా తను కూడా ఆమెని విడిచి వెళ్ళలేనని ప్రియుడితో చెప్పించడం ద్వారా ఈ చరణంలో ఎంతో అపురూపమైన భావాన్ని చమత్కారంగా వెల్లడించారు కవి.

పాట పూర్తయిన వెంటనే మనం మెచ్చిన, మనసుకు నచ్చిన వారితో కలిసి ఒంటిని హాయిగా గిలిగింతలు పెట్టే గాలితెమ్మెరలతో, పూల పరిమళాలను ఆస్వాదిస్తూ, హాయిని అనుభవిస్తూ ఇంచక్కా ఓ చక్కని తోటలో విహరించి వచ్చిన అనుభూతి మన స్వంతమవుతుంది.

అతి చిన్న వాక్యాలతో కూడిన రెండు చరణాలతో, అతి తేలికైన తేట తెలుగు మాటలతో భావకవుల ఊహలలోని నాజూకుతనాన్ని నింపి ఈ పాటను వీనులకు పసందు మీరగా విందుచేసారు ఆరుద్ర.. సంగీత దర్శకుడు మాష్టర్ వేణు దీనిని ఎంతో చక్కగా స్వరపరిచారు.
పెళ్ళికాని పిల్లలు చిత్రం కోసం జగ్గయ్య, జమునల జంటపైన ఈ పాట చిత్రించబడింది.

శ్రీవారి పరాకు -శ్రీమతి చిరాకు

2011-11-23T00:22:00.001+05:30

శ్రీవారి పరాకు - శ్రీమతి చిరాకు

ప్రణయభావం అంటే ఉధృతంగా పడిలేచే ఓ కడలి తరంగం లాంటిది. ఒకసారి ఆ భావతరంగం తాకిడిని తట్టుకోలేక పోయామో దానితో పాటు ఆ ప్రేమకడలిలో మునిగి మునకలు వేసి తీరవలసిందే. కోపాలు, అలకలు, మురిపాలు, ముచ్చట్లు, విసుగులు ఇన్నిరకాలుగా వచ్చిపడే అలల తాకిడిని తట్టుకుంటూ ఆ ప్రేమసముద్రాన్ని తరించవలసిందే.

రసపట్టులో తర్కం కూడదంటాడు మాయాబజారు కృష్ణుడు. అందులోని తర్కాన్ని గుర్తించిన ఓ భర్త సమయానుకూలంగా స్పందించి రసభంగం కానీయకుండా ఎలా ప్రవర్తించాడో, ఈ పాటలో చూపించారు మనకు - ఆరుద్ర.

ముఖ్యంగా అతి సున్నితమయిన మనసులతో ముడిపడిన ప్రణయఘట్టాలలో పట్టువిడుపులను సమయానుకూలంగా తెలుసుకొని నడుచుకోకపోతే అది పీటముడిగా బిగుసుకుంటుంది. భార్యాభర్తలు సంసారజీవితంలో ఈ సూత్రాన్ని తెలుసుకోగలిగితే వైవాహిక జీవితం స్వర్గమే.

భర్త తనమీద మునుపటిలా శ్రద్ధ చూపించకపోవడం, తాను చెంతకు చేరినా ఆసక్తి చూపించకపోవడం, పైగా పరాకు చిత్తగించడం ఇవన్నీ భార్యలకు కోపం తెప్పించే లక్షణాలే. నిజానికి అలిగి మూడంకె వేసుకుని ముడుచుకుని పడుకొని తన కోపాన్ని చూపించవలసిన సందర్భమే. కానీ భర్తది రివర్స్ గేర్ లో వెళ్తున్న బండి అని గుర్తించింది భార్య. అందుకే తానూ గేర్ మార్చింది.

నేడు శ్రీవారికి మేమంటే పరాకా
తగని భలే చిరాకా.....ఎందుకో తగని భలే చిరాకా...

అంటూ శ్రీవారి చికాకును, పరాకును తాను పసిగట్టానని కారణం చెప్పమంటూ అడుగుతుంది.

ప్రియురాలు అలిగితే ప్రియుడు గ్రహించి అలక తీర్చాలి. అది ప్రేమ సంప్రదాయం. పెళ్ళికి ముందు ఈ అలకలు బహు ముచ్చటగాను, పసందుగాను ఉంటాయి. కానీ పెళ్ళి అనే ముచ్చట తీరిన తరువాత ప్రియురాలు భార్యగా మారాక ఆ భార్య అలిగితే మునుపటిలా చిలకలకొలికి గా, వలపుల మొలకగా కనిపించదు కాబోలు. ఆ అలకకి ఆ ప్రియుడైన భర్త మునుపటిలా అదరడూ బెదరడూ. అంతే కాక ఆ విషయం గ్రహించనట్టు పరాకు చిత్తగిస్తాడు. భర్తగారితో కాపురంలో ఆ విషయాన్ని గ్రహించింది. కనుకనే ఇలా అంటుంది.

మొదట మగవారు వేస్తారు వేషాలు
పెళ్ళి కాగానే చేస్తారు మోసం

అంటూ పెళ్ళికిముందు తనపై ఎంతో ప్రేమ ఉన్నట్టు, తనపైన కోపతాపాలను భరించలేనట్టు అతను వేసినవన్నీ వేషాలేనని, అప్పటి అతని ప్రవర్తన అంతా మోసమేనని తెలుసుకున్నానంటుంది.

అంతవరకూ శ్రీమతి పై పరాకు చిత్తగిస్తున్న ప్రియభర్తగారికి ఒక్కసారిగా ఈ మాటలు తాకుతాయి.
తనను మోసగాడిగా భార్య చిత్రిస్తున్న మాటలకు మరికాస్త కోపం వస్తుంది కాబోలు...

ఆడవారంటే శాంత స్వరూపాలే.....
కోప తాపాలు రావండి పాపం

అంటూ కోపాలు, అలకలు వంటి ఏ చిన్నెలూ లేని అపర శాంతమూర్తులు కదూ మీ ఆడవాళ్ళు అంటూ వ్యంగ్యగా ఓ వాగ్బాణం విసురుతాడు.

ఆ బాణం ఎక్కడ తగలాలో అక్కడ తగిలిన భార్యామణి వెంటనే మూతి ముడుచుకుంటుంది. తాను అంతగా అతనిని ప్రేమించడం వల్లనే కదా ఇంత చులకన అయిపోయాను అనే భావంతో అభిమానం గాయపడుతుంది.

కోరి చేరిన మనసు చేత జిక్కిన అలుసు
కొసకు ఎడబాటు అలవాటు చేస్తారు

భార్యగా తనెంతో ప్రేమగా దగ్గరకు చేరితే, ఇలా వ్యంగ్యంగా మాట్లాడి తన ప్రేమను చులకన చేసి, చివరకు అతనికి దూరంగా ఉండడమే మేలేమో అనిపిస్తారు ఈ భర్తలు అంటూ-
మగవారు తమకే తెలిసో తెలియకో ప్రేమించే మనసును అవమాన పరిస్తే కలిగే బాధను అతనికి తెలియజెప్పింది.

తన నిర్లక్ష్యం, తన పరాకు ధోరణి శ్రీమతిలో కలిగిస్తున్న బాధ ఆమె మాటలలో తెలుసుకున్నాడు భర్త. కానీ అంతలోనే రాజీకొచ్చేస్తే మళ్ళీ శ్రీమతి దృష్టిలో తాను పలచబడిపోతానేమోననే భయం ఉంది కనుకనే-

నేడు శ్రీమతికి మాతోటి వివాదం
తగువే భలే వినోదం...

అంటూ శ్రీమతిగారు తనతో వివాదం పెట్టుకోవడానికే తనపై పరాకు నిందవేస్తోందని ముందరి కాళ్ళకు బంధాలు వేసాడు. తనతో వివాదాలు ఆమెకి వినోదాలు కలిగిస్తాయని అందుకే ఆమె ఏదో విధంగా తగవు పెట్టుకునే ప్రయత్నంలో ఉందనీ తన తప్పేం లేదని తప్పుకోజూస్తాడు.
అంతేకాదు.-

వారి మనసైతే వస్తారు ఆడవారు
చేర రమ్మంటే రానేరారూ

అంటూ ఆడవారి మనస్తత్వాన్ని చెప్తూ తమ సహవాసం ద్వారా తాను గ్రహించిన ఓ గొప్ప సత్యాన్ని కూడా వివరిస్తాడు.తనకు ఆడవారి గురించి బాగా తెలుసు అంటూ వారి తీరును పరిహాసంగా విమర్శిస్తాడు.

తెలుసుకున్నారు స్త్రీల స్వభావాలు
తెలిసి తీర్చారు ముద్దూ మురిపాలు

మరి మాటల మిటారి. మహా జాణ. ఆమె ఊరుకుంటుందా. భర్తగారు ఎంతో గర్వంగా తాను గమనించానని చెప్తున్న విషయాన్ని ఎత్తిపొడిచింది.

"ఆడవారి మనస్తత్వాన్ని ఎంతో చక్కగా గ్రహించారు మీరు" అని పొగుడుతూనే "తెలిసి తీర్చారు ముద్దూ మురిపాలు " అంటూ నిజంగా అతను ఆడవారి మనసును గ్రహించే శక్తి ఉన్న వాడయితే ఇలా తన మనసును గ్రహించకుండా ప్రవర్తించి తనను బాధ పెట్టడు కదా అన్న వ్యంగ్యాన్ని ఆ మాటలలో పొదిగి మరో అస్త్రాన్ని వదిలింది.

ఇక ఈ పాటికి శ్రీవారికి అర్థమయింది. కథ శృతిమించి రాగాన పడనున్నదని. రాజీకి రాక పోతే వ్యవహారం చాలా ముదరబోతోందని.
అందుకే మొత్త వ్యవహారం అంతా తమాషాగా జరిగిన సాధారణమైన విషయమేనంటూ-

అలుక సరదా మీకూ
అదే వేడుక మాకూ
కడకు మురిపించి గెలిచేది మీరేలే

అంటూ స్త్రీలు అలగడం అనేది ప్రేమ వ్యవహారంలో ఓ సరదా యైన, వేడుకైన ఘట్టం అని, దానిని మగవారు ఎంతో ఆనందంగా వీక్షించి పరవశిస్తామని చెప్తూ భార్యతో రాజీని ప్రతిపాదిస్తాడు.

ప్రణయ కలహాల సరసాలే వినోదం
నిజమే భలే వినోదం

అంటూ భార్య కూడా భర్త అభిప్రాయానికి వంత పాడుతుంది.
తమ ప్రేమసముద్రంలో లేచిన ప్రణయకలహమనే ఓ చిరు కెరటం చేసిన సందడిని భార్యా భర్తలిద్దరూ మురిపెంగా ఆస్వాదించడంతో పాట ముగుస్తుంది.

ప్రణయబంధంతో ముడివేసుకున్న పరిణయబంధం పటిష్టంగా ఉండాలంటే అందుకు భార్యాభర్తలిద్దరూ పరస్పరం స్నేహబంధంతో ఆత్మీయతతో ఉండాలి. ఒకరు గొప్ప, ఒకరు తక్కువ అనే భావం పొడసూపిందో ఆ సంసారంలో ఒడిదుడుకులు తప్పవు. ప్రణయకలహాలు ప్రేమదీపం కలకాలం వెలగడానికి తోడ్పడే తైలం కావాలి కానీ భగ్గున మండించి మసిచేసే ఆజ్యం కాకూడదు.

ఈ పాటలో మనకు వినిపించే ప్రబోధం అదే.

ఈ పాట ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ నిర్మాణ సంస్థ నిర్మించిన ఇల్లరికం చిత్రంలోనిది.
వెండి తెరపైన అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, జమున జంట పై చిత్రించబడిన ప్రణయగీతం ఇది.

పాట రచన - ఆరుద్ర గా ప్రసిద్ధిపొందిన సినీకవి (భాగవతుల సదాశివ శంకరశాస్త్రి)
సంగీత రచన టి. చలపతిరావు
చిత్ర దర్శకులు తాతినేని ప్రకాశరావు.
ఈ పాటను అత్యంత భావగర్భితంగా గానం చేసిన గాయనీ గాయకులు - ఘంటసాల, పి. సుశీల.

అందాలరాణి నోట పలికిన శ్రీ(శ్రీ)రంగ నీతి!!

2011-09-06T02:24:00.000+05:30

మహాకవి శ్రీశ్రీ కలం నుంచి జాలువారిన మధురమైన యుగళగీతం- బొబ్బిలి యుద్ధం చిత్రంలోని

అందాల రాణివే నీవెంత జాణవే..గీతం.

వివాహబంధం నిశ్చయమైన ఇద్దరు యువతీ యువకులు చాలాకాలం ఎడబాటు తరువాత తిరిగి కలుసుకునే ఘట్టంలో వారిరువురూ ఒకరితో ఒకరు సంభాషించుకునే గీతంలో వారి మనోభావాలను వెల్లడిస్తూ రచించిన యుగళగీతం ఇది.

అతను ఒక రాజు. ఆమె ఒక రాణి. ఇరువురూ రక్త సంబంధం ఉన్న బంధువులు. పెద్దలు వారి వివాహానికి ముహూర్తం కూడా నిశ్చయించారు. అయితే దానికి చాలా సమయం ఉంది. ఈ లోపున ఆ రాజా వారు ఈ రాణీవారిని ఏదో సందర్బంలో కలుసుకోవడం తటస్థించింది. ఇక త్వరలో వివాహబంధంతో తాము ఒకటి కాబోతున్నాం కనుక ఆమెతో ముద్దుముచ్చటలు పంచుకోవాలని రాజావారిలో ఉత్సాహం చిందులు వేస్తుంది.

స్త్రీ సహజమయిన బిడియం తో పాటు హద్దులు తెలిసిన, ఒక యువరాణిగానే కాక ఒక స్త్రీగా తన పరిథులు తెలిసిన ఆమె మాత్రం అతని ఉత్సాహానికి అడ్డుకట్ట వేస్తుంది.

యుగళగీతాలు సాధారణంగా సంభాషణ రూపంగా ఉండడం చూస్తాం. ఒకరి భావాలు మరొకరు పంచుకోవడం ఈ సంభాషణలో కనిపిస్తుంది. అటువంటి సంభాషణాత్మకమైన గీతాలలో ఇది కూడా ఒకటి.

అందాల రాణివే నీవెంత జాణవే

కవ్వించి సిగ్గుచెంద నీకు న్యాయమా...

అంటూ ఆ రాజావారు తనకు కాబోయే ఆ యువరాణిని సంబోధిస్తాడు. తన అందచందాలతో కవ్విస్తూ, ఆకర్షిస్తూ తాను మాత్రం సిగ్గు తెరచాటులో దాగడం అన్యాయమని, అలా చేయడం ఆమె జాణతనాన్ని చూపుతోందని, అది తగని పని అని ఆమెని ఆరోపిస్తాడు.

ఆమె యువరాణి. తనని అతను ఎంతగానో ప్రేమిస్తున్నాడని ఆమెకు తెలుసు. కానీ అతను తన హద్దులు దాటడానికి ప్రయత్నం చేస్తున్నాడని ఆమె గ్రహించింది. ప్రజలకు ఆదర్శంగా ఉండవలసిన ఒక మహారాజుగా అతనికి ఈ తొందరపాటు తగదని భావించింది. అంతేకాక ఆ విషయాన్ని అతనికి సున్నితంగా చెప్పదలుచుకుంది. అందుకే ఇలా అంటుంది.

వీరాధి వీరులే రణరంగధీరులే

ఇదేమి వింత ఏల ఇంత తొందరా

అంటూ ఆతని ఆతృతని ప్రశ్నిస్తుంది. వీరాధి వీరులు, రణరంగధీరులు అంటూ అతని గొప్పదనాన్ని పొగుడుతూనే అతని లోని ఈ తొందరపాటు అనే లక్షణం తనుక నచ్చనట్టుగా, కొత్తగా, వింతగా తాను చూస్తున్నట్టుగా, ఆశ్చర్యపోయినట్టుగా అంటూ అది తగదని హెచ్చరిస్తుంది.

పరీక్ష చాలునే ఉపేక్ష ఏలనే

సుఖాల తీరము ఇంకెంత దూరము

ఆమె హెచ్చరికలు ఏమీ అతనిని ఆపలేకపోతున్నవి. ఆమెమీద అతని మోహం క్రమక్రమంగా పెరుగుతున్నది. అందుకే పరీక్షచాలునే ఉపేక్ష ఏలనే అంటూ ఇక తనను ఉపేక్ష అంటే నిర్లక్ష్యం చేయవద్దనీ, తన సహనానికి పెట్టిన పరీక్షను చాలించమని అభ్యర్థిస్తాడు. ఇప్పటివరకు ఎంతో దూరంగా ఉన్న సుఖం అనే తీరానికి తనని చేర్చమని ఆమెని కోరతాడు.

ఉపేక్ష కాదిది అపేక్ష ఉన్నది

నిరీక్ష చాల మంచిదీ

కానీ ఆమె అతని కోరికను చాలా సున్నితంగా తిరస్కరిస్తూ ఇలా అంటుంది. తాను అతనినుండి దూరంగా ఉండండానికి గల కారణాన్ని వివరిస్తుంది. అతని కోరికను తిరస్కరించడం అతనిని నిర్లక్ష్యం చేయడంగా భావించవద్దని బతిమాలుతుంది. ఉపేక్షకాదిది, అపేక్ష ఉన్నదీ అంటూ అతని పై తనకి ఎంతో ప్రేమ ఉందని చెప్తూనే విరహంలోనే ఆనందం ఉన్నదనే మాటని గుర్తుచేస్తూ నిరీక్ష చాలా మంచిదీ అంటూ కోరికని ఫలింపచేసుకోవడం కోసం నిరీక్షించడంలో ఎంతో సంతోషం ఉందని అంటుంది.

తన మనసులో ఆమె చేసే సందడిని, ఆమెపై తనకు కలుగుతున్న మోహాన్ని గుర్తుచేస్తూ అతను ఇలా అంటాడు. ఆమె తన ఓరచూపులతో చూసి కవ్విస్తూ, తన గుండెను దొంగతనంచేసి తనలో దాచుకుందనీ అంటాడు. అయినా ఆమె తనతో చాటుమాటుగా అయినా ఆడుతూ పాడుతూ ఉంటే చాలని తన కోరికని వ్యక్తం చేస్తాడు. కానీ ఆమె అతని కోరికను చాలులే చాలులే అంటూ తిరస్కరిస్తుంది.

శ్రీవారి హృదయము నా చెంత పదిలము

నా ప్రేమ నిరతము కాపాడు కవచము

చాటుమాటుగా అతనితో ముద్దుముచ్చటలాడే ఉద్దేశం ఆమెకు లేదు. అందుకే తాను దొంగలించానని అతను చెప్పిన హృదయం తన దగ్గర పదిలంగా ఉందని, దాన్ని తన ప్రేమ ఓ కవచంలా కాపాడు తుందనీ, ఆ హృదయం గురించి ఏం విచారపడనక్కరలేదని, హామీ ఇస్తుంది.

ఇక ఆమెతో నర్మగర్భంగా ఎంత మాట్లాడినా ఆమెనుంచి సరైన సమాధానం రావడంలేదని గ్రహించాడు. ఇక సూటిగా తన మనసులోని కోరికను వెల్లడిస్తే కానీ ఆమె ఉద్దేశం ఏదో తెలియదని అర్థం చేసుకున్నాడు. అందుకే

ప్రియురాలి రూపము

రేగించే మోహము

నేనింక తాళజాలనే

అంటూ ఆమె రూప లావణ్యాలు తనలో మోహాన్ని ఎక్కువ చేస్తున్నాయని, తనలోని విరహాన్ని ఇక భరించలేకపోతున్నానని ఆమెతో సూటిగా చెప్తాడు.

ఇంత వరకూ వచ్చింది కనుక ఆమె కూడా తన భావాన్ని సూటిగా వ్యక్తం చేస్తుంది.

మీవంటి వారికి మేలా

మేలెంచు పెద్దలు లేరా

ఏల ఈ ఆగమూ .....

ఆగుమూ ఆగుమూ

అంటూ తమ కంటే పెద్దవారు, తమకు ఏది మంచో, ఏది చెడో తెలియజెప్పేవారు ఉన్నారని వారి మాటని నిర్లక్ష్యం చేయడం యువరాజయిన అతని వంటివారికి తగదని హెచ్చరిస్తుంది. ఏల ఈ ఆగమూ- అంటూ అతనిలోని దుడుకుతనాన్ని ప్రశ్నిస్తూ ఆగుమూ ఆగుమూ అంటూ త్వర పడవద్దని మందలిస్తుంది.

ఆగనూ ఆగనూ

ఏకాంత సమయము ఆనంద నిలయమూ

నీవెన్ని అనినను నీ చేయి విడువను

కానీ అతను ఆమె చెప్పిన విషయాలని మనసుకి ఎక్కించుకునే స్థితిలో లేడు. ఆమె ఏల ఈ ఆగమూ, ఆగుమూ ఆగుమూ అంటే అతను ఆగనూ ఆగనూ అంటూ సమాధానం చెప్తాడు. ఇటువంటి ఏకాంతసమయం ఇకపై మళ్ళీ దొరకుతుందో లేదో అని సందేహిస్తాడు. ఆ ఏకాంత సమయంలో తాము ఎంతో ఆనందం పొందవచ్చని భావిస్తాడు. అందుకే ఆమె ఎంత వారించినా లెక్కచేయనని అంటూ నీవెన్ని అనిననూ, నీ చేయి విడువను అంటూ చేయి పట్టుకుంటాడు.

జగానికందమూ వివాహ బంధమూ

ఆనాడె తీరు వేడుక.

తన మనుసును దోచుకున్నవాడు, తన ప్రియుడు ఎంత సున్నితంగా చెప్పినా తన మనసులోని భావాన్ని అతను గ్రహించలేకపోతున్నాడు. కఠినంగా చెబితే నొచ్చుకుంటాడేమో, సున్నితంగా చెబితే పట్టించుకోవడం లేదు అని ఆమె గ్రహించింది.

ఇక ఆఖరిగా ఓ ప్రయత్నం చేసి చూద్దామనుకుంది కాబోలు.

జగానికందమూ, వివాహ బంధమూ, ఆనాడె తీరు వేడుకా అంటూ స్త్రీ పురుషుల కలయికను వివాహబంధంతో మాత్రమే ఆమోదించే లోకం ఒకటి ఉందని, తాము కూడా అందులో భాగమనీ అతనికి గుర్తు చేస్తుంది. ఆవిధంగా తమ మధ్య వివాహమనే బంధం ఏర్పడిననాడు అతని ముద్దు ముచ్చటలను తీర్చడానికి తనకు అభ్యంతరం ఉండదని సున్నితంగా తెలియజేస్తూ అతని కోరికను అతి వేడుకగా తీర్చే సందర్బం వివాహం మాత్రమే అని తెలియచేస్తుంది.

ఆమె అందచందాలు కలిగిన యువరాణి మాత్రమే కాదని, సభ్యత సంస్కారం కలిగిన ఒక గొప్ప స్త్రీమూర్తి అని, తను ప్రేమించినవాడు తన హద్దు మరచి ముచ్చట తీర్చమని అడిగితే ఎంతో నేర్పుగా అతని ప్రేమకు సరిహద్దును గీసి అతను చెప్పినట్టుగానే తన జాణతనాన్ని ప్రదర్శించింది ఆ అమ్మాయి.

సంభాషణాత్మకమైన ఈ గీతాన్ని శ్రీశ్రీ ఎంతో గొప్పగా రచించారు.

మహాకవి కనుకనే ఆయన కలంనుంచి అలవోకగా ఎన్నో పదబంధాలు సందర్భోచితంగా వినిపిస్తూ వీనులవిందు చేస్తాయి.

పరీక్ష చాలునే, ఉపేక్ష ఏలనే అని ప్రియుడితో అనిపిస్తే, ఉపేక్ష కాదిది, అపేక్ష ఉన్నది అని ఆమెతో జవాబుగా అనిపిస్తారు. అంతే కాక నిరీక్షణ అంటూ మనం వాడే ఎదురుచూపు అనే పదాన్నిపరీక్ష, ఉపేక్ష, అపేక్ష అన్న పదాలతో కూడిన వాక్యానికి తూగు కలిగేలా నిరీక్ష చాల మంచిదీ....అంటూ అనిపించారు. ఈ పదం మనకి కొత్తగా వినిపించి గిలిగింత పెడుతుంది.

క్రీగంటితో నను చూచి, నా గుండె దొంగిలి దాచి చాటుగా మాటుగా ఆడితే చాలులే అని అతను అంటున్నప్పుడు, తనతో ఆమె ఆడుతూ పాడుతూ ఉంటే చాలులే అంతటితో తను తృప్తి పడతానని అతను అంటాడు. వెంటనే ఆమె చాలులే చాలులే అంటుంది. ఇక్కడ సంభాషణలో ఎంతో సహజంగా, అవతలివారు చెప్పినది మనకు నచ్చకపోతే చాల్లే అంటాము కదా. అటువంటి సహజమయిన సంభాషణ శకలం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. మనసుకి చమత్కారం అందుతుంది.

ఇక అతనివంటి మహారాజులకి ఈ విధమయిన తొందరపాటు తగదంటూ ఆమె ఏల ఈ ఆగమూ అని దుడుకుతనం కూడని పని అని, ఆగుమూ ఆగుమూ అంటుంది. ఆగము, అనే పదాన్ని, అల్లరి, దుడుకుతనం అనే అర్థంలో ప్రయోగిస్తూ, ఆగుమూ ఆగుమూ అంటూ వాడిన పదాలలో ఒక కొమ్ము మాత్రమే తేడా ఉన్న పదాన్ని ప్రయోగిస్తూ ఆ దుడుకుతనాన్ని నివారించే మంత్రంగా ఆగుమూ ఆగుమూ అని ఆమెతో హెచ్చరింపచేసారు శ్రీశ్రీ.

మరొక అక్షరం తేడాతో ఆ రాజావారు తనలోని తొందరపాటుని తెలియచెప్పే విధంగా ఆగనూ ఆగనూ అంటూ సమాధానం ఇస్తారు.

ఈ చరణాలలో మహాకవి శ్రీశ్రీ మాటలతో చేసిన చిన్నచిన్న చమత్కారాలు, పాటను అనుభవిస్తున్న శ్రోతలు, ప్రేక్షకుల మనసును ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటాయి. మదిని అలరించే మంచి పాటగా, పెద్దల ఆశీర్వాదంతో వివాహబంధంతో ఏకమైన జంటగా మాత్రమే స్త్రీ పురుషులు సుఖాలతీరాన్ని అందుకోగలిగే అర్హతను పొందుతారనే నీతిసూత్రాన్ని,అప్పుడే ప్రపంచం వారి కలయికను ఆమోదిస్తుందనే సందేశాన్ని పాత్ర నోటివెంట పలికించారు శ్రీశ్రీ.

ఈ పాట పూర్తి సాహిత్యం ఇక్కడ :

అందాల రాణివే నీవెంత జాణవే

కవ్వించి సిగ్గుచెంద నీకు న్యాయమా

వీరాధివీరులే రణరంగ ధీరులే

ఇదేమి వింత ఏల ఇంత తొందరా

వీరాధి వీరులే

పరీక్ష చాలునే ఉపేక్ష ఏలనే

సుఖాల తీరము ఇంకెంత దూరము

ఉపేక్ష కాదిది అపేక్ష ఉన్నది

నిరీక్ష చాల మంచిదీ వీరాధి వీరులే...

క్రీగంటితో నను దోచి నా గుండె దొంగిలి దాచి

చాటుగా మాటుగా ఆడితే చాలులే చాలులే...చాలులే

శ్రీవారి హృదయము నా చెంత పదిలము

నా ప్రేమ నిరతము కాపాడు కవచము

ప్రియురాలి రూపము రేగించె మోహము

నేనింక తాళ జాలనే...అందాల రాణివే..

మీవంటి వారికి మేలా మేలెంచు పెద్దలు లేరా

ఏల ఈ ఆగము...ఆగుమూ ఆగుమూ

ఆగనూ ఆగనూ

ఏకాంత సమయము ఆనంద నిలయమూ

నీవెన్ని అనినను నీ చేయి విడువను

జగానికందమూ వివాహ బంధమూ

ఆనాడె తీరు వేడుక.

ఇదేమి వింత ఏల - ఇంత తొందరా

అందాల రాణివే...

పాట రచన శ్రీశ్రీ

చిత్రం బొబ్బిలి యుద్ధం

సంగీతం సాలూరు రాజేశ్వరరావు

ఆలాపన ఘంటసాల, సుశీల

పాటలో సాహిత్యానికి తగినట్టుగా పాట మధ్యలో చరణాల విరుపులూ, లయాత్మకమైన వాక్యాల తూగు తెలిసే విధంగా అమరిన సంగీతం పాటను వినే శ్రోతలను ఆనంద శిఖరారోహణం చేయిస్తుంది. తెలుగు యుగళగీతాలలో చక్కని ఆణిముత్యం ఈ గీతం.

ప్రేమా..ఇదేనా నీ చిరునామా ?!!

2011-08-28T18:07:00.000+05:30

ప్రేమ !!
ప్రేమ ఒక మత్తు. అది కలిగించే మైకం మనిషిని తన వశంలో లేకుండా చేస్తుంది. పరవశమై మైమరచిపోతారు ప్రేమికులు.
అది స్త్రీపురుషులు ఇరువురిమధ్య ఒక మానసిక బంధంగా విరిసినప్పుడు వారు దూరంగా ఉంటే ఇక లోకం పై ధ్యాస ఉండదు. తిండి సహించదు. కంటికి కునుకు రాదు. తాము కోరుకున్నవారి పొందు తప్ప మరేదీ వారిని తృప్తిపరచదు. స్థిరంగా ఉండనివ్వదు. ఇక ఆ ప్రేమికులు కలుసుకున్నారో వారికీ లోకంతో ఇక ఏ సంబంధమూ ఉండదు. తమ చుట్టూ ఉన్న బాహ్యప్రపంచాన్ని పట్టించుకోరు.

అలా కొత్తగా ప్రేమలో పడిన ఓ జంట తమ ప్రేమైకజీవనం కోసం ఊహించే ఓ లోకాన్ని ప్రేమవిలువ తెలిసిన సుకుమారమైన కవి తన భావనతో ఎంత అందంగా మనకోసం నిలిపారో ఈ పాటలో చూడండి.

ప్రేమ భావాలు అంకురించిన తరువాత ఆ ప్రేమికులు కోరుకునేది ఏకాంతం. తామిరువురూ తప్ప ఈ లోకంలో వారికి కావలసినదేదీ లేదు. వారికి సంబంధించినది ఏదీ ఈలోకంలో ఉండదు. ఈలోకానికి చెందినవేమీ వారికి అవసరం లేదు. వాటితో వారికి పనిలేదు. అలాంటి ఓ కొత్తలోకంలో కేవలం తామిద్దరే ఉండే ఆ ప్రణయలోకంలో ఏకాంతమైన సావాసం చేయడమే అప్పటికి వారి జీవితాశయం. వారు ఊహించే లోకం మనం చూసే ఈ లోకం కాదు. అదో కొత్తలోకం... అదే కవి మనకు చెప్పే ఆ నవలోకం విశేషం.

ప్రేయసీ ప్రియులు ఆ లోకాన్ని ఎలా ఊహిస్తారో మనకు వివరించే గీతం ఇది.

అదిగో నవలోకం
వెలసే మనకోసం...

ఈ ప్రేమికులు ఊహించుకునే లోకం - మానవులంతా సమూహంగా నివసించి కలిసి ఉండే లోకం కాదు. అదో కొత్త లోకం. కేవలం వారిరువురికోసమే వెలసిన లోకం. ఆ లోకానికి చేరడానికి మనకి తెలిసిన ప్రయాణసాధనాలేవీ పనికిరావు. అక్కడికి చేరాలంటే ప్రేమికులు ప్రకృతిలో లీనమై పోవాలి.

నీలి నీలి మేఘాల లీనమై
ప్రియా నీవు నేను తొలిప్రేమకు ప్రాణమై

దూర దూర తీరాలకు సాగుదాం
సాగి దోరవలపు సీమలో ఆగుదాం...

వారిరువురూ నీలిమేఘాలలో లీనమై అనంత గగనంలో ప్రయాణిస్తారు. తొలిప్రేమ అనే పదానికి తమ ప్రేమే జీవం పోయాలి. అదే ఆదర్శంగా నిలవాలి అని భావిస్తారు.అలా అలా నీలిమేఘాలలో లీనమై తేలిపోతూ ప్రయాణిస్తూ ఎంతెంతో దూర తీరాలకు సాగిపోతూ ఉండాలి. ఆ ప్రయాణం ఎక్కడికి, దాని గమ్యం ఎక్కడా అంటే ఆ ప్రయాణం ఆగిన చోటు పేరు -దోర వలపు సీమ.

ఎచట సుఖముందో
ఎచట సుధ గలదో

అచటె మనముందామా....

ప్రేమ పూవులా వికసించి, అది దోరకాయగా రూపుదాలుస్తూ ఫలిస్తుంది. అప్పుడే ఫలంగా సంపూర్ణమవుతుంది. ఇది ప్రేమలోని దశలు అనుకుంటే ఈ ప్రేమికులు ఆ తొలిప్రేమ పుష్పించి ఫలంగా మారుతున్న దశలో ఉంది. కానీ ఇంకా పండలేదు కనుక అది దోరవలపుగానే ఉంది.

ఆ దోరవలపు సీమ అనే చోటు తమకై వెలిసిన ప్రేమ లోకంగా భావిస్తారు ఆ ప్రేమికులు. " ఎచట సుఖముందో , ఎచట సుధ గలదో అచటె మనముందామా" అనుకోవడంలో ప్రేమికులు ఆశిస్తున్న సుఖం ఆ నవ లోకంలో ఉంటుందని, దానిని తాము అనుభవిస్తూ ఆ లోకంలో అమృతం తాగిన వారిలా జరామరణాలు లేకుండా ప్రేమికులుగా కాలాతీతులై జీవించాలని కోరుకుంటారు.

తెలుగు సాహిత్యంలో కవిసమయాలు అనే పదం ఉంది. ఈ కవిసమయాలు అంటే నిజంగా లోకంలో లేకపోయినా కవులు ఊహించి కల్పించినవి, అది నిజమేనేమో అని పాఠకులు భావించే విధంగా ప్రచారంలో ఉన్న భావాలు. స్త్రీ పురుషుల మధ్య ఒకరిపై ఒకరికి ఆకర్షణ కలిగించి వారిమధ్య ప్రేమ భావనలు ఉదయించడానికి కారణం మన్మధుడు అనే దేవత. అతను చెరకు విల్లు ధరించి సుకుమారమైన పూలను బాణాలుగా ప్రయోగిస్తాడని, అవి గుండెలో నాటుకోవడం కారణంగా వారిలో ప్రేమ భావం, ఒకరిపై ఒకరికి కోరిక కలుగుతాయని మన తెలుగుసాహిత్యంలో ఓ కవిసమయం.

మన్మథుడు ప్రేమకు అధిష్టాన దైవం. ప్రేమికులు ఒకరికొకరి పై ప్రేమ కలగడానికి కారణమైన ఆ ప్రేమాధిష్టాన దైవమే తమకు కావలసినవన్నీ అమర్చిపెడతాడని కూడా భావిస్తారు. అందుకే ఇలా అనుకుంటున్నారు.

పారిజాత సుమదళాల పానుపు
మనకు పరచినాడు చెరకు వింటి వేలుపు.

పూలపానుపు అంటేనే అతి మెత్తనిది. ఇక పారిజాత పుష్పాలైతే పూలలోనే అతి సుకుమారం. పూలన్నిటిలోకి అతి స్వచ్ఛమైనది, అత్యంత పరిమళ భరితమైనది, అందమైనది పారిజాత పుష్పం. ఇక ఆ పారిజాత పుష్పాలను పానుపుగా పరిస్తే ఆ పానుపు ఎంత పరిమళ భరితంగా, ఎంత సుకుమారంగా ఉంటుందో సామాన్యులమైన మన ఊహకు అందదేమో. అటువంటి పూలపానుపును చెరకు విల్లు ధరించే వేలుపు - మన్మథుడు తమకోసం పరిచి సిద్ధం చేసాడని ఊహిస్తారు ఆ ప్రేమికులు.

ఇక అటువంటి అందమైన, అద్భుతమైన లోకానికి చేరుకున్నాక వారి ఏకాంతానికి ఏది మాత్రం భంగం కలిగిస్తుంది....కలిగించగలదు ?!!

భౌతికలోకంలో వ్యక్తి స్వేచ్ఛకు అడ్డుగా నిలిచే అనేకమయిన కట్టుబాటులను చెరిపేస్తూ ప్రేమికులకు పూర్తి స్వేచ్ఛను ప్రసాదించే ఆ నవలోకంలో ప్రేమికుల శృంగార విహారానికి, వారిద్దరి మధ్య చోటు చేసుకునే
ముద్దుమురిపాలకు హద్దే ఉండదు.

ఎచట హృదయాలూ ఎపుడూ విడిపోవో
అచటే మనముందామా..........

ఆ లోకంలో తామిద్దరే ఉంటారు కనుక తమ కలయికను ఆపగలిగే ఏ పరిస్థితులు, ఏ కట్టుబాట్లు కానీ అక్కడ ఉండవు. అందువలన ఎచట హృదయాలు ఎప్పుడూ విడిపోకుండా కలిసి ఉండే పరిస్థితి ఉంటుందో అలాంటి నవలోకం తమకు కావాలని, అక్కడికి చేరుకోవాలని భావిస్తారు ప్రేమికులు.

అదే ఆ ప్రణయజీవులు ఊహించే నవలోకం. ప్రేమికుల కోసం కవిగారు ఊహిస్తున్న ఆ నవలోకం కేవలం ప్రేమికులకు మాత్రమే పరిమితం.

దానిలో విహరించడానికి, ఆ అనుభూతిని స్వంతం చేసుకోవడానికి ప్రేమించగలిగే అర్హత ఉన్నవారికి మాత్రమే అనుమతి

సుకుమారమైన భావాలకు, సున్నితమైన పదాలతో చక్కని గీత రచన చేసి, అతి తేలికైన పదాలతో తన "అంత్యప్రాసల ఆరుద్ర" అనే బిరుదుకు సార్థక్యాన్ని కూడా కలిగిస్తూ రచించిన ఈ గీతం -
తెలుగుసినిమా సాహిత్యంలో ఆరుద్ర గారు ఆవిష్కరించిన ఒక అద్భుతమైన ప్రణయలోకం !!

ఆగష్టు 31 ఆరుద్రగారి జయంతి సందర్భంగా ఆయన రాసిన అనేకానేక గీతాలలో నాకెంతో ఇష్టమయిన ఈ గీతం
ఆయనకే నివాళిగా సమర్పిస్తున్నాను.

గీత రచన ఆరుద్ర
సంగీత రచన కె.వి.మహదేవన్
గానం ఘంటసాల, పి. సుశీల
చిత్రం వీరాభిమన్యు

పాట పూర్తి సాహిత్యం ఇది :

అదిగో నవలోకం వెలసే మన కోసం

అదిగో నవలోకం వెలసే మనకోసం
అదిగో నవలోకం వెలసే మనకోసం

నీలినీలి మేఘాల లీనమై
ప్రియా - నీవు నేను తొలిప్రేమకు ప్రాణమై

దూర దూర తీరాలకు సాగుదాంసాగి దోరవలపు సీమలో ఆగుదాం
దూర దూర తీరాలకు సాగుదాంసాగి దోరవలపు సీమలో ఆగుదాం...
ఎచట సుఖముందో ఎచట సుధ కలదోఅచట మనముందామా ....... అదిగో నవలోకం

పారిజాత సుమదళాల పానుపు
మనకు పరచినాడు చెరకు వింటి వేలుపు
పారిజాత సుమదళాల పానుపు

మనకు పరచినాడు చెరకు వింటి వేలుపు

ఫలించె కోటి మురిపాలు ముద్దులు
మన ప్రణయానికి లేవు సుమా హద్దులు
ఎచట హృదయాలు ఎపుడూ విడిపోవో
అచట మనముందామా ......... అదిగో నవలోకం

ప్రేమాద్వైత ప్రవచనం - పల్లవించిన గీతం

2011-07-09T01:21:00.001+05:30

వైష్ణవాచార్యుల కలం ప్రవచించిన ప్రేమాద్వైతం.........నీవని నేనని తలచితిరా గీతం.

ప్రేమ.

ద్వైతం గా ఉన్న రెండు హృదయాలను కలిపే ఒక అద్వైతబంధం అనుకుంటే అలాంటి భావనకి నిరూపణగా అనిపించే సాహిత్యం ఈ పాటలో కనిపిస్తుంది.

జీవాత్మ, పరమాత్మ అనే రెండు వేరువేరుగా లేవని, జీవాత్మ పరమాత్మ ఒకటే అని అద్వైత వాదం అనే సిద్ధాంతం ప్రవచించారు ఆదిశంకరులు.

ప్రేమ విషయంలో కూడా రెండు వేరు వేరు శరీరాలతో, వేరువేరు ఆత్మలతో ఉన్న జీవులు ప్రేమ అనే అనుబంధంతో ఒకటిగా కలిసిపోయి అద్వైతస్ఫూర్తితో మనుగడ సాగిస్తాయి. ఈ విషయాన్ని నిరూపించే అంశాలతో రూపొందిన గీతం ఇది.

సముద్రాలవారు ఈ పాటని పాండురంగమహాత్మ్యం సినిమా కోసం రాసారు.

ప్రేయసీప్రియుల మధ్య గల మధురమైన అనురాగం, ఒకరిపట్ల ఒకరికి గల ఆరాధన , వేరువేరుగా కనిపిస్తున్నా తామిరువురమూ ఒకటే అని తెలుసుకున్నామని తెలుసుకుని, ఆ తెలిసిన దానిని పరస్పరం తెలుపుకునే ఒక ప్రణయావస్థని ఎంతో కమ్మనైన తెలుగు పదాలతో చిత్రించిన పాట ఇది.

పాటలలో పదాలతో చిలిపిగారడీ చేసారు సముద్రాలవారు.

నీవని నేనని తలచితిరా....
నీవే నేనని తెలిసితిరా

ప్రేయసి అంటుంది...ఇలా. నీవు వేరు, నేను వేరు అని భావిస్తూ వచ్చాను ఇన్నాళ్ళూ. కానీ ఆలోచించి చూసాక నీవు వేరు నేను వేరు కానని, నీవు అంటే అది నేను కూడా అని అర్థం చేసుకున్నాను అని అంటుంది.
'నిజమిది" అని కూడా అంటుంది.

అతనికి తెలుసు అదే నిజం అని. ఎందుకంటే ప్రేమించే హృదయానికి మరో ప్రేమించే హృదయం చెప్పే మాటలని వాచ్యంగా చెప్పకపోయినా గ్రహించే శక్తి ఉంటుంది.

అయినా ఆమెని కవ్వించడానికి అడుగుతాడు ..."ఋజువేదీ" అని.
ఆమెకీ తెలుసు. తాను ఆ నిజానికి ఆధారాలుగా చూపే ఋజువులను తేలేనని.
అందుకే....ఆహాహా....అని జవాబుతో అతని ప్రశ్నకి జవాబును దాటవేస్తుంది.

కలయగ జూచితి నీకొరకై నే
కలయగ జూచితి నీకొరకై నే

కనుపాపలలో కనుగొన్నారా
కనుపాపలలో కనుగొన్నారా....

ప్రియుడు కోసం వెతికిందట. కానీ అతను ఎక్కడా కనిపించలేదు. ఎంత వెతికినా కనిపించకపోవడానికి కారణం ఏమిటీ అని ఆలోచించింది. తెలుసుకుంది. ఆతను వేరెక్కడా లేడు. తనలోనే ఉన్నాడు. అతనికోసం కలలు కనే తన కనుపాపలలో నే అతను నిలిచి ఉన్నాడు అని గ్రహించింది. కనుపాపలలో కనుగొన్నాను అని ప్రియుడికి చెప్పింది.

అతను వెంటనే...

"అవునో కాదో నే చూడనా "అని ప్రశ్నిస్తాడు. ఆవిధంగా ఆమె కళ్ళలోకి తొంగిచూసి ఆమె చెప్పినట్టు నిజంగానే ఆమె మనసును ప్రతిఫలించే కళ్ళలో తన రూపాన్ని చూసుకోవాలని, ఆమె సామీప్యాన్ని ఆస్వాదించాలని కోరుకుంటాడు.

నీవని నేనని తలచితినే
నీవే నేనని తెలిసితినే

అతను కూడా ఆమె వేరని తను వేరని తలిచాడు. కానీ ఆలోచించగా ఆమె వేరుగా, తను వేరుగా లేమని ఆమెలోనే తను కూడా నిలిచి ఉన్నాడని గ్రహించాడు.

కలవర పాటున కల అనుకొందూ
కలవర పాటున కల అనుకొందూ

కాదనుకుందు కళా నీ ముందూ
కాదను కుందు కళా నీముందూ

ప్రేమ పారవశ్యంలో కనులు మూతపడుతూ ఉన్నాయి. ఆ మత్తలో కనే కలలు కలవరపెడుతున్నాయి.
కలలో ప్రేయసి తన చెంతకు వచ్చినట్టు కలలు రావడం కూడా అత్యంత సహజంగానే జరుగుతున్నాయి.
ఇప్పుడు కూడా తను ఆరాధించే ఆ ప్రేయసి ఎదురుగా ఉంది.

కానీ ఇదివరకటి లాగే ఇది కూడా కలేనేమో. ప్రేయసి తన ఎదురుగా ఉండడం నిజమో అబద్ధమో అని సందేహం కలుగుతోంది అతనికి. తన ప్రేయసి కళ తనముందు నిలిచి ఉండడం కలేమో అనుకోవడాన్ని ఎంత చక్కని వాక్యంతో చెప్పారో సముద్రాల.

పైరెండు వాక్యాల్లో ' కలవర పాటున ......కల అనుకొందూ ' అంటూ వాక్యంలో ఒక తూగుని కల్పించారు.
ఆతరువాత రాసిన ' కాదనుకొందు....కళానీముందు ' అన్న వాక్యంతో మరో విధమయిన తూగు కల్పించారు.

ప్రేయసి తన కళ్ళముందు ఉండడం అనేది కల అని ఒకసారి అనుకుంటూ ఉండడం, కానీ ఆ కళ (తన ప్రేయసి) ఎదురుగా ఉంది కనుక కల (స్వప్నం) కాదు అని భావిస్తున్నానని అనుకోవడం.

ఇక్కడ పై వాక్యంలో కల కి, రెండో వాక్యంలో కళ కి తేడా చూపిస్తూ, రెండోసారి వాడిన కళ అనే పదం ప్రేయసి పేరుగా వాడుకోవడం సముద్రాల వారి చమత్కారం.

ఈమధ్య చాలామంది తెలుగువాళ్ళు తెలుగు మాట్లాడుతున్నాం అనుకుంటూనే లకి, ళకి తేడా తెలియకుండా మాట్లాడుతున్నారు. ఆ రెండు అక్షరాలు ఉన్న పదాల ప్రయోగం తో పాటలో ఎంత అర్థ భేదం కల్పించవచ్చునో ఇలాంటి వాక్యప్రయోగంలో తెలుసుకోవచ్చు. తెలుసుకోవడమే కాక మాట్లాడినప్పుడు కూడా ఆ విధమయిన అర్థభేదాన్ని గుర్తించి జాగ్రత్తగా వ్యవహరించడానికి ప్రయత్నించాలి.

అతను ఇలా ప్రేయసి తన ఎదురుగా రావడం తను కలవరపాటుగా కంటున్న కలలో భాగమేమో అని సందేహిస్తూ ఉన్నాడు.

"కాదు సఖా కల నిజమేలే...."

అంటూ అతను చూస్తున్నది కలలోని విషయం కాదని, తాను నిజంగానే అతని సమక్షంలో ఉన్నానని హామీ ఇస్తుంది ప్రేయసి. తన ప్రేయసి ఈ విధంగా కలలో కాకుండా తన ఎదురుగా ఉండడం యదార్థమయిన విషయమే అని తెలుసుకున్న ప్రియుడు బ్రహ్మానందం అనుభవిస్తాడు.

రెండు వేరు వేరు శరీరాలతో, రెండు ఆత్మలతో జీవిస్తున్నట్టు కనిపించినా తామిద్దరూ ఒకటే నని, ద్వైతంగా కనిపించే తమ ఆత్మలు కలిసిపోయి అద్వైత స్ఫూర్తితో కలిసిపోయాయని తాము ఇద్దరూ వేర్వేరుగా తెలుసుకున్నా తాము తెలుసుకున్న విషయాన్ని ఒకరికొకరు నివేదించుకుంటూ ఆ సంవేదనలో అంతులేని ఆనందం పొందుతారు.

నీవని నేనని తలచితిరా
నీవే నేనని తెలిసితిరా

నీవని నేనని తలచితినే
నీవే నేనని తెలిసితినే.

ఆహాహా....ఆహా...

సముద్రాల రామానుజం (సముద్రాల జూనియర్ ) వారి ఈ చక్కని సాహిత్యానికి ఇంపైన సంగీతం ఒనగూర్చి కవి భావానికి అద్భుతమైన భావలయని రాగయుక్తంగా కూర్చిన ఘనత సంగీత కర్త టి.వి.రాజు గారిది.

పాటలో రాగ భావానికి తగినట్టుగా సాహిత్యం ఒనగూరినట్టుగా అనిపిస్తుంది. పాటకోసం ట్యూన్ అమరిందో, ట్యూన్ కోసం సాహిత్య భావం అమరిందో చెప్పలేనంతగా ఈ గీతంలో సంగీత సాహిత్యాల మేలికలయికని చూస్తాం.

తెరమీద బి.సరోజా దేవి , ఎన్.టి.రామారావు ప్రేయసీ ప్రియులుగా కనువిందుగా ఈ పాటను అభినయించారు.
చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించిన శ్రీ కమలాకర కామేశ్వరరావుగారు ఈ పాటని చిత్రంలో ఎంతో భావగర్భితంగా రూపొందించారు.

ఈ పాటను ఘంటసాల , పి.సుశీల మధురంగా గానం చేసారు. వెరసి సంగీతసాహిత్యాలు ఎంతో హృదయోల్లాసంగా మేళవించబడిన పాట ఇది.

పాట పూర్తి పాఠం:
నీవని నేనని తలచితిరా
నీవే నేనని తెలిసితిరా

నిజమిది......ఋజువేదీ...
ఊహూహూ..ఆహాహా....

కలయగ జూచితి నీకొరకై నే
కలయగ జూచితి నీకొరకై నే

కనుపాపలలో కనుగొన్నారా
కనుపాపలలో కనుగొన్నారా
అవునో కాదో నే చూడనా..........నీవని నేనని తలచితిరా..

కలవరపాటున కల అనుకొందూ
కలవర పాటున కల అనుకొందూ
కాదనుకొందు కళా నీ ముందూ
కాదనుకొందు కళా నీ ముందూ

కాదు సఖా కల నిజమేలే..........నీవని నేనని తలచితిరా..

ఈ పాటకి దృశ్యరూపం ఇక్కడ.

చిత్రం : పాండురంగ మహాత్మ్యం (1957)
గీత రచన సముద్రాల రామానుజాచార్యులు
గీతాలాపన ఘంటసాల, పి.సుశీల
సంగీతం టి.వి.రాజు

చిత్ర దర్శకులు శ్రీ కమలాకర కామేశ్వరరావు
నిర్మాణ సంస్థ ఎన్.ఎ.టి. పిక్చర్స్

ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. చాలా మంది ఈ చిత్ర కథ తెనాలి రామలింగని కృతి- పాండురంగమాహాత్మ్యం కావ్యానికి దృశ్యరూపం అని భావిస్తారు. కానీ అది నిజం కాదు. పండరీపురం అనే పుణ్యక్షేత్రం మహిమలను ప్రచారంచేసే విధంగా జనబాహుళ్యంలో ప్రచారంలో ఉన్న కథను సినిమాకి అనుగుణంగా రూపొందించారు నిర్మాత, దర్శకులు. పుండరీకుడు అనే వాడు వ్యసనపరుడై తాత్కాలికమైన, క్షణికమైన సుఖాలకోసం కుటుంబంలో తల్లిదండ్రులను భార్యను నిర్లక్ష్యం చేసి చివరకు పాండురంగనికి మహా భక్తుడై తరించిన కథని సామాజికమైన అంశాలు జోడించి పకడ్బందీగా కథని తయారుచేసి కనువిందైన దృశ్యాలతో, వీనులవిందైన సంగీతంతో పండిత పామరులను రంజింపచేసే దృశ్యకావ్యంగా తీర్చిదిద్దబడిన చలన చిత్రం ఈ " పాండురంగ మహాత్యం
(అను పుండరీకుని కథ)"

హాయ్..హాయ్...ఎంత హాయి....

2011-06-13T07:47:00.000+05:30

హాయి హాయంటూ హాయైన పాటలు రాసిన పింగళివారి మరో ఆణిముత్యం

ఎంత హాయి ఈరేయి, ఎంత మధురమీహాయి. (గుండమ్మ కధ 1962)

గుండమ్మ కథ ప్రధానపాత్ర గుండమ్మ ఆమె సవతి కూతురు సావిత్రి అయితే స్వంత కూతురు జమున. స్వాతిశయం బహు మెండు. తల్లికి ముద్దుల కూతురు. తను చెప్పిన మాటని చెల్లించేలా చూసుకోగల దు.తల్లి చూసిన సంబంధమే అయినా తనకి కూడా బాగా నచ్చాడు కనుక పెళ్ళి చేసుకుంది . ఆపెళ్ళి జరిగాక తొలిరాత్రి భర్త సమక్షంలో తన భావి జీవితాన్ని కలలు కంటూ దానికి ప్రాతిపదిక అయిన ఆ మొదటిరేయినాటి హాయిని అనుభవిస్తూ తనకు కలిగిన ఆ హాయిని మాటలలో పేర్చుతూ పాటగా ఆలపించిన గీతం ఇది.

ఎంతహాయి......ఎంత హాయి ఈ రేయి..ఎంత మధురమీ హాయి ఎంత హాయి...

చందమామ వెలుగులో కలుగుతున్న హాయిని అనుభవిస్తున్న భర్తను చూస్తూ, ఆ హాయిని తానూ అనుభవిస్తూ గొంతు కలుపుతుంది భర్తతో పాటు. ఎంత హాయి ఈరేయి ఎంతమధురమీ హాయి అంటూ.

ఈ పాట సాహిత్య పరంగా చూస్తే ఎంతో విలువలున్నపాట. పాటలోని మాటలన్నీ తేటతెలుగు మాటలు. మాటలతో మనసుమీద పింగళివారు చేసిన గారడీ ఎంతో ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది. తెలుగుమీద ఆయనకి ఉన్న పట్టు ను చూపించే చక్కని పట్టులు ఎన్నో ఉన్నాయిక్కడ.

ప్రతి రెండు వాక్యాలు ఒకేలాంటి మాటలతో ప్రారంభమవుతూ ఉన్నా పదాలలో చేసిన చిన్న మార్పుల వలన

అవి వేర్వేరు అర్థాలు బోధించేలా ఉండడం ఈ పాటలోని వాక్యాల ప్రత్యేకత.

చందమామ చల్లగా మత్తుమందు చల్లగా

చందమామ చల్లగా పన్నీటి జల్లు చల్లగా

వాక్యంలో చందమామ అతనిపై మత్తుమందు చల్లినట్టుగా పరవశం కలిగి మత్తు ఆవహిస్తోంది అంటున్నాడు.

కానీ ఆమె చందమామ చల్లుతున్నది మత్తు కాదు, చల్లగా పన్నీటి జల్లును చల్లుతున్నాడు అంటుంది.

నీటిని జల్లేది ఎప్పుడు అనేది అందరికీ తెలిసిన అనుభవం. మంచి నిద్రలో ఉన్నవారిని మేలు కొలపాలంటే ఉన్న సాధనం నీటిజల్లే కదా. నీటిని జల్లితే ఎంత మత్తు నిద్ర అయినా వదిలి తెలివి వస్తుంది. ఆమె చందమామ ఇస్తున్న ఈ హాయి మత్తులా నిద్రతెచ్చేది కాక పన్నీటి జల్లు చల్లుతూ నిద్రాణంగా ఉన్న కోరికలను రేపే విధంగా ఉందనీ, అదీ మామూలు నీరుకాదు, పరిమళ భరితమయిన పన్నీటి జల్లు జల్లుతున్నట్టుగా ఉందని భావిస్తోంది.

చల్లగా అనే పదం అన్ని సార్లు వాడినా ఆ పదానికి చెపుతున్న అర్థాలు వేరువేరుగా గ్రహించాలి.
భాషలో నానార్థాలు ఇచ్చే పదాలపై కవికి గల అవగాహనతో పాటు పాటలో తూగు కలిగే విధంగా అర్థంలో వైవిధ్యం చూపించే నేర్పు కనిపిస్తుంది ఇక్కడ. అతను చల్లగా చల్లగా అన్నప్పుడు మొదటిసారి చల్లగా అంటే చల్లదనాన్ని, రెండవసారి చల్లగా అంటే చల్లటం అనే క్రియని తీసుకోవాలి. అలాగే ఆమె చల్లగా చల్లగా అన్నప్పుడు మొదటిసారి చల్లగా అన్నప్పుడు పన్నీరుజల్లు చల్లదనాన్ని, రెండవసారి చల్లగా అంటే చల్లటం అనే క్రియను తీసుకోవాలి.

విరితూపుల పరవడిలో విరహమతిశయించగా
విరితావుల ఘుమ ఘుమలో మేను పరవశించగా
ఎంత హాయి......ఈ రేయి...

ఒకరి చూపులొకరి పైన విరతూపులు విసరగా అనే వాక్యం చూడండి.
చూపులు అనే పదానికి తూగే పదం రైమింగ్ వర్డ్ తూపులు. ఒకరి చూపులు ఒకరిపైన విరితూపులు విసరగా అంటే ఇక్కడ చూపులు విరితూపుల్లా ఉన్నాయి. తూపులు అంటే బాణాలు. అవి మామూలు బాణాలు కాదు విరితూపులు. అంటే పువ్వుల బాణాలు. పువ్వుల బాణాలు ఎవరు వేస్తారు అంటే మన్మధుడు అని మన కవిసమయం కదా. అలా మన్మధుడు విరితూపులతో బాణాలు వేస్తున్నాడు అని అతను అంటాడు.

అలా విసరబడిన మన్మథ బాణాలు గబ గబా మనసును నాటితే అతనిలో విరహం అతిశయిస్తోంది. విరితూపుల పరవడి లో అనే మాటలో 'పరవడి' అనడంవలన ఆ మన్మధబాణాల వేగపు తాకిడిని అతను అనుభవించడం కనిపిస్తుంది.అందుకే అతనిలో విరహ భావం ఎక్కవకావడం..అతిశయించడం.

ఆమెకి మాత్రం పరస్పరం ఒకరినొకరు చూసుకుంటున్న ఈ చూపులు విరితావులు వీచినట్టు గా అంటే పూలవాసనలతో మత్తుగా వీచుతున్న గాలి ఒంటిని సోకితే ఎలా ఉంటుందో అలా ఉందట.
ఆ పరిమళాల ఆస్వాదనతో మనసు నిండిపోయి సర్వేంద్రియాలతోనూ ఆ హాయి ని అనుభవిస్తోంది. విరితావుల ఘుమఘమలో మేను పరవశిస్తోందని అంటుంది.

కానరాని కోయిలలు మనల మేలు కొలుపలగా
కానరాని కోయిలలు మనకు జోల పాడగా
మధుర భావ లహరిలో మనము తూలిపోవగా
మధుర భావ లాహరిలో మనము తేలిపోవగా
ఎంత హాయి...ఈరేయి.

మనసులో సంతోషపు వసంతాలు వెల్లి విరుస్తున్నాయి ఇద్దరికీ. అందుకే ఆ వసంతకాలపు గుర్తు, ప్రతినిధి అయిన కోయిల కలరవాలు వినబడుతున్నాయి. అది నిజానికి రాత్రి సమయం. కోయిల కూసే సమయం కాదు.
కానీ ఈ మధురమైన రేయి కలిగిస్తున్న హాయివలన వసంతరాగం ఆలపిస్తున్న కోయిల కుహూరవాలు వినగలుగుతున్నారు. కోయిల కూతవింటే కలిగే హాయిని అనుభవిస్తున్నారు. అందులోనూ ఒక కోకిల కాదు, చాలా కోకిలలు కూస్తే వచ్చే శబ్దం ఇంకా మధురంగా ఉంటుందేమో.

అందుకే కానరాని కోయిలలు మనకు మేలుకొలుపగా పాడగా అంటూ అతను ఆ కనిపించని కోయిలలు చేస్తున్న వినిపించని ఆలాపనని ఊహిస్తూ ఆ కోయిలలు తమకు మేలుకొలుపుతున్నట్టు ఊహిస్తాడు.
ఆమెకి కూడా ఈ కానరాని కోయిలల రాగం వినిపించింది కానీ ఆమె అనుభవం వేరు. ఈ కోయిలల పాట ఆమెకి మత్తుకలిగిస్తూ కలల ప్రపంచంలో పరవశంగా నిదురించేలా ఆ నిదురకోసం కోయిలలు పాడుతున్న జోలపాటలా అనిపిస్తోంది. ఇక కాలం వృథా చేయడం ఎందుకనే చిలిపి పిలుపు కూడా ఇక్కడ ఉందేమో- అందుకే జోల పాడగా అని ప్రయోగించారు. అందుకే ఆ ఆలాపన అతనికి మేలుకొలుపుగా అనిపిస్తే ఆమెకి మత్తుకలిగించే పారవశ్యంతో కూడిన జోలపాటలా వినిపించింది.

ఇక్కడ ఇంకో చక్కని ప్రయోగం.... నిద్రపోవడానికి జోలపాడితే, నిద్రలేవడానికి మేలుకొలుపు పాడతాం. ఈ రెండు వ్యతిరేక పదాలను వాడుతూ, ఇద్దరి ఊహలను ఒకే పదాలతో ప్రారంభించే వాక్యాలుగా రాస్తూనే వేరు వేరు అర్థాలు ఇచ్చేలా గొప్పగా రాసారు పింగళి.

అతను మధురభావ లహరిలో మనము తూలిపోవగా అంటాడు. మధురమైన భావాలు ఒక పెద్ద అలలాగ వచ్చి పడడం వలన దాని తాకిడికి తామిద్దరమూ తూలుతామని అతను అంటాడు.

కానీ ఆమె మధుర భావ లాహిరిలో మనము తేలిపోవగా అంటోంది. ఇక్కడ మధురమైన భావాల వలన కలిగిన మైకంలో ఆమె మనసు తేలిపోతోందని అంటుంది.మత్తులో తేలడం అనే భావం మనకు తెలిసినదే కదా.
లహరి అంటే పెద్ద అల అనే అర్థాన్ని, లాహిరి అంటే మైకం, మత్తు అనే అర్థాలను అతి స్వల్పభేదం ఉన్న పదాలను అర్థవంతంగా, ఎంతో నైపుణ్యంగా వాడారు పింగళి.

ఇక్కడ ఇంకో చమత్కారం కూడా ఉంది. మొదటి వాక్యంలోని మనము అని అతను అన్నప్పుడు ఆమె, అతను కలిసి మనము అనే అర్థంలో వాడారు. ఆమె అన్నప్పుడు మనము అంటే ఆమె మనసు అనే అర్థంలో వాడారు.

ఈ పాటలో కేవలం పింగళివారి భాషా చమత్కారాన్నే కాక పాత్రల మానసికమైన చిత్తవృత్తులను ఆకళింపు చేసుకొని పాటలు రాసిన కవిగా చక్కని ఔచిత్యాన్ని కూడా పోషించారు.

ఈ పాట ఇద్దరు భార్యా భర్తలు తమ తలపులు కలబోసుకొని, మనసులను, తనువులను ఒకరికొకరు సంపూర్తిగా అర్పించుకనే తొలిరేయినాటి సందర్భంగా రాయబడిన పాట.

భార్య జమున పాత్ర అందచందాలతో పాటు తల్లి గారాల పట్టిగా పెరగడం వలన ఒకింత అహంకారం,ఆత్మవిశ్వాసం ఎక్కువగా కలిగిఉన్నస్త్రీగా కనిపిస్తుంది. ఆమెను తనకు అనుకూలంగా మార్చుకోవడానికే, ఆమెలో ఉన్న పొగరుకు ముకుతాడువేసి లొంగదీసి తనను ప్రేమించేలా చేసుకోవడాన్నే పనిగా పెట్టుకుని వచ్చి ఆమెని పెండ్లాడిన యువకుడు భర్త, నాగేశ్వరరావు. అతను ఉత్తముడు, సౌజన్యం,సౌశీల్యం ఉన్నవాడు. ఇలాంటి రెండు పాత్రల మధ్య భావి జీవితానికి నాంది పలికే తొలిరేయినాటి వారి మానసిక స్థితిని వర్ణించే గీతం ఇది.

ఒకే సందర్భంలో ఒకే రకమయిన పరిస్థితిలో ఒకే అనుభవాన్ని అనుభవిస్తూనే ఇద్దరూ వేరు వేరుగా దాన్ని అర్థం చేసుకుంటున్నారు. ఈ విషయం ప్రేక్షకులకు అర్థం కావడానికి పింగళివారు అనుసరించిన కొత్త విధానం ఈరకమయిన రచనా చమత్కారం అని భావించాలి. అతను అన్నదానికి ఆమె కాదు అనేరకం అనే విషయం అర్థం కావడానికి ఈ విధానం తోడ్పడింది. అతనితో ఏకీభవించినట్టుగా, ఏకీభవించే ఉద్దేశం ఉన్నా తన స్వతంత్రమయిన ఆలోచనలని, వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రదర్శించే పాత్ర కాబట్టి. ఈ విధమైన పాత్ర ధోరణిని ప్రదర్శించడానికి పాటలోని సాహిత్యం దోహదపడి కథా గమనానికి పాత్రలను ప్రేక్షకులు అర్థం చేసుకోవడానికి తోడ్పడింది.

ఇలా పాటలో పదాల మార్పుతో వాక్య విన్యాసంతో చేసిన కొత్త ప్రయోగం ఎంతో సందర్భశుద్ధితో, ఔచిత్యంతో కొత్తదనంతో ప్రేక్షక,శ్రోతల హృదయాలను ఉయ్యాలలూపుతోంది. పారవశ్యపు మత్తులో తూగేలా చేస్తోంది. ఆనందపు వెల్లువలో కొట్టుకుపోయేలాచేస్తుంది.

పాటలో మాటలను చిన్న చిన్నవే కాదు అతిచిన్నమార్పులతోకూడిన పదాల ప్రయోగంతో మొత్తం వాక్య అర్థ స్ఫూర్తినే మార్చేయగల మాటల మాంత్రికుడు పింగళివారు.

పాట పూర్తిగా ఇక్కడ :

ఎంత హాయి ఈరేయి ఎంత మధురమీ హాయి (2)
చందమామ చల్లగ మత్తుమందు చల్లగా ఆ
చందమామ చల్లగ పన్నీటిజల్లు చల్లగా                 (ఎంత హాయి)

ఒకరి చూపులొకరిపైన విరితూపులు విసరగా
ఒకరి చూపులొకరిపైన విరితావుల వీచగా
విరితావుల పరవడిలో విరహమతిశయింపగా
విరితావుల ఘుమఘుమలో మేను పరవశించగా      ఎంత హాయి

కానరాని కోయిలలు మనల మేలుకొల్పగా
కానరాని కోయిలలు మనకు జోల పాడగా
మధురభావ లహరిలో మనము తూలిపోవగా
మధురభావ లాహరిలో మనము తేలిపోవగా             ఎంత హాయి

ఈ పాటలో జమన, నాగేశ్వరరావులనే కాక, సావిత్రి,ఎన్.టి. రామారావుల జంట కూడా అదే సందర్భంలో అదే హాయిని అనుభవస్తున్న జంటగా మనం చూడవచ్చు.

గుండమ్మ కధ 1962

దర్శకుడు కమలాకర కామేశ్వరరావు

పాటరచన పింగళి

నిర్మాణ సంస్థ విజయావారు.

రావే ప్రేమలతా -ఓహో కవిరాజా !!

2011-06-05T18:52:00.000+05:30

రావే ప్రేమలతా.... ఒహో కవి రాజా'

పెళ్ళి సందడి చిత్రంలో యుగళగీతం.

స్వీయ సంగీత దర్శకత్వంలో ఘంటసాలగారు ఈ పాటను స్వరపరచి, బాలసరస్వతీదేవిగారితో కలిసి

ఆలపించారు.

దీనిని సముద్రాల రామానుజాచార్యులుగారు(సముద్రాల జూనియర్) రచించారు.

సాధారణంగా యుగళగీతాలు సాకీతో ప్రారంభం కావడం కనిపించదు. ఈ పాట సాకీతో ప్రారంభం అవుతుంది. ఈపాట ప్రత్యేకత ఇది.

చూపుల తీపితో కొసరుచున్‌ దరిజేరి
మనోజ్ఞ గీతికాలాపన సేయు
కూర్మి జవరాలొకవైపు
మరొక్క వైపునన్‌
ఈ పసి కమ్మ తెమ్మరలు
ఈ పూవు దోటల శోభలున్నచో
రేపటి ఆశ నిన్న వెతలేటికి
నేటి సుఖాల తేలుమా

ప్రియురాలి సరసన ఉండి ఆమె ప్రేమను ఆస్వాదిస్తున్న ప్రియుడు ఇలా అంటాడు.

మనసును రంజింపచేసే గీతాలను ఆలపిస్తూ తన తీయని చూపులతో ప్రేమగా దగ్గరకు చేరిన ప్రియురాలొకవైపు ఉండగా కమ్మగా, నెమ్మదిగావీచే గాలులు, అందమైన పూలతోటలు మరొకవేపు మనసుకు ఆహ్లాదం కలిగిస్తుంటే - ఇక రేపుమీద ఆశ గాని, నిన్న అనుభవించిన బాధలు గాని తలచుకోవడం దేనికి. ఈనాటి ఈ హాయిని అనుభవిస్తూ ఉల్లాసంగా ఉండకుండా అనే భావం ఈ సాకీలో కనిపిస్తుంది.

'రావే ప్రేమలతా' అంటూ ప్రియురాలిని ప్రియుడు సంబోధిస్తే ప్రేయసి ఓహో కవిరాజా అని పలుకుతుంది.

'పూలలో తీగెలలో ఆ తోటలో ఎక్కడ చూసినా వనరాణిలా నీవే కనిపిస్తున్నావని' అతనంటే,

'అందమైన అమ్మాయిని చూస్తే కవులందరూ ఇలా భావించడం సహజమే' అంటుంది ఆమె.

పరుగులు పెట్టే సెలయేరులా ఆమెని గబగబా చేరుకోవాలనే తపనని అతను వ్యక్తపరిస్తే ఊహలతో తన మనసుని ఉలికిపడేలా చేయొద్దని ఆమె అంటుంది.

ఇద్దరికీ ఒకరిమీద మరొకరికి కలిగిన మధురమైన భావన అది ప్రణయమేనని నిశ్చయమయింది .

కాని తాము ఇద్దరూ ఒకటైతే ఆ కలయికను లోకం ఏమంటుందోనని ఆలోచిస్తుంది ప్రియురాలు.
మనసులు కలిసిన తరువాత ఇక లోకంతో ఏం పని, అని ప్రకటించుకొని తామిద్దరూ ఒకటే అని బాస చేసుకుంటారు.

పాట సాహిత్యంలో చక్కని తెలుగు పదాలు అనేకం కనిపిస్తాయి.

తన ప్రేయసి అందాన్ని, సోయగాన్ని పోల్చడానికి వాడిన పదాలు కిన్నెర మీటుల కిలకిలలు, పలు వన్నెల మెరుపుల మిలమిలలు.

పరువులిడే సెలయేరు అనడం లో ప్రియురాలిని చేరుకొనే ప్రియుని తొందర తెలుస్తుంది.

పూవులు, నునుతీవెలు, ముచ్చట, మచ్చిక, కమ్మ తెమ్మెరలు అంటూ వాడిన మాటలు భావకవితా ధోరణిలో శ్రోతలకు ఆహ్లాదం కలిగించే పద ప్రయోగాలు . వారి ప్రేమను వెల్లడించే చక్కని భావ చిత్రాలు.

కిల కిల, మిల మిల, పూల తీవెలు తావులు, అందము - చందము - ఇలాంటి పదాలను ప్రయోగించడం వలన వాక్యాల లో కవితాపరమైన తూగు కనిపిస్తుంది.

అందమైన యువతికి వాడిన పదం ' అందవతి' - మనకు సినిమా కవిత్వంలో కొత్తగా వినిపించే ప్రయోగంగా అనిపిస్తుంది.

ప్రియుడిని నెలరాజుగా వలరాజుగా భావించడం పాత ప్రయోగమే అయినా ప్రేయసిని ప్రేమలతగా భావించడం కొత్త భావన.

భావకవితా యుగపు ధోరణి లో వచ్చిన చక్కని భావ గీతం ఇది.

పల్లవి :

రావే ప్రేమలతా నీవే నా కవితా
కిన్నెర మీటుల కిలకిలవే
పలు వన్నెల మెరుపుల మిలమిలవే

ఓహో కవిరాజా నేడే నెలరాజా
ఎందులకోయీ పరవశము
నీకెందులకో ఈ కలవరము

చరణం : 1
పూవులలో నును తీవెలలో
ఏ తావున నీవే వనరాణి
॥పూవులలో॥

అందవతి కనుపించినచో
కవులంద రి చందమిదేలే
ఓహో కవిరాజా నేడే నెలరాజా

పరువులిడే సెలయేరువలె
నిను చేరగ కోరును నా మనసు

ఊహలతో ఉలికించకుమా
నవమోహన ఈ చెలి మదినే
రావే ప్రేమలతా నీవే నా కవితా

ముచ్చటగా మనముండినచో
మన మచ్చికకు జగ మేమనునో
లోకముతో మనకేమిపని
మనసేకమయి మనముంటే

నేనే నీ కవితా...

రావే ప్రేమలతా... ఓహో... హో...చిత్రం : పెళ్లిసందడి (1959)

రచన సముద్రాల

గానం ఘంటసాల, రావు బాల సరస్వతి

సంగీతం ఘంటసాల

పలుకరాదటే.....చిలుకా !!

2011-05-31T18:39:00.000+05:30

పలుకరాదటే.....చిలుకా !!

మన జానపద గేయాలలో తలుపు పాటలు, తడిక పాటలు, చిలుకపాటలు వంటి విభాగాలతో కొన్ని పాటలు కనిపిస్తాయి. నాయికా నాయకులు ఒకరి మీద ఒకరు అలిగినప్పుడు, మాట్లాడుకోనప్పుడు, అయినా మాటలాడకుండా ఉండలేనప్పుడు తమ మాటలు అవతలి వ్యక్తి వినాలని అనుకున్నప్పుడు ఏదో ఒక వస్తువునో, ప్రాణినో ఆధారం చేసుకుని వారికి చెప్పినట్టుగా తమ భావాలను చెప్పుకోవడం ఈ గేయాలలో కనిపిస్తుంది.

ఈ పాట అటువంటిదే.

ఒక చిన్న పల్లెటూరులో రెండు పక్క పక్క ఇళ్ళు. ఒకరిది రైతు కుటుంబం అయితే మరొకరిది గ్రామంలోవారికి అవసరాలకి డబ్బు సద్దుబాటు చేసే షావుకార్లు. ఆ షావుకారుగారికి ఒకడే కొడుకు. పక్కింట్లోని రైతుకి ఒక కొడుకు, కూతురు.

ఆ రెండు కుటుంబాలు చాలా స్నేహంగా ఉండేవి. ఆడదిక్కులేని షావుకారు కుటుంబానికి సహకరిస్తూ ఉంటుంది పక్కింటి కుటుంబం. ఆ పక్కింటి ఆడపిల్ల షావుకారు ఇంట్లోనే సందడి చేస్తూ తిరుగుతూ ఉంటుంది. షావుకారు కొడుకు బస్తీ చదువుకోసం వెళ్ళాడు. శలవలు ఇస్తే చాలాకాలానికి దీపావళి పండుగ కోసం ఇంటికి వచ్చాడు.

చిన్నప్పటి నుంచి చూసిన పిల్ల అవడం వలన పక్కింటి అమ్మాయి గుణగణాలు అన్నీతెలిసిన వాడవడం వలన ఆమెని ప్రేమించాడు షావుకారు కొడుకు సత్యం. సత్యం అంటే ఆ అమ్మాయికి కూడా ఇష్టం. అతనికి సదుపాయంగా ఉండడం కోసం పనివారితో ఎన్నో పనులు చేయిస్తూ,అతని మంచి చెడ్డలను గమనిస్తూ ఉంటుంది కానీ ఆతని ఎదుట పడి మాటలాడడానికి ఆమెకి స్త్రీ సహజమయిన సిగ్గు అడ్డం వస్తుంది. పైగా ఆది పల్లెటూరు. నిప్పులేకుండానే పొగని చూసే వారుంటారు. అందువలన ఆమె అతని ఎదురుగా రావడానికి జంకుతూ ఉంటుంది.

సత్యానికి మాత్రం ఆమెతో తన భావిజీవితపు కలలు పంచుకోవాలని, కలిసి కబుర్లు చెప్పుకోవాలని ఎదురుచూస్తూ ఉంటాడు. ఆమె ఎదురు పడినా తనతో మాటలాడడానికి సిద్ధంగా లేదు. ఏ విధంగా ఆమెతో తన ఊహలను పంచుకోవాలో అర్థం కాని సత్యం నోట పలికిన మాట.....ఈ పాట.

పలుకరాదటే........చిలుకా !!

పక్కింటి అమ్మాయి, చిన్ననాటి తన స్నేహితురాలే అయినా అప్పటి పాపాయి కాదు ఆమె. పెరిగి పెద్దదయింది. సిగ్గువలన తనతో మాట్లాడకుండా దూరంగా ఉంది. అతనికి మాత్రం ఆమెతో తన ప్రేమభావాలను పంచుకోవాలని ఉంది. ఏవిధంగా ఆమెని పలకరించాలో తెలియక ఇలా అక్కడలేని చిలుకని రాయబారిగా ఊహించుకొని మాటలు పాటగా మొదలు పెడతాడు.ఈ సందర్భంలో అతను చిలుకా అని సంబోధిస్తున్నది తను ప్రేమిస్తున్న ఆ అమ్మాయినే.

ఇక్కడ కవి కలం నుంచి జాలువారిన అతిచక్కని, అందమైన ఓ వాక్యం ఒకటి కవి ప్రతిభకు నిదర్శనం. తరతరాల పాటు నిలిచి పోయే వజ్రపు తునకలాంటి ఈ పాట-

సముఖంలో రాయబారమెందుకు.

ఒకరి అభిప్రాయం మరొకరికి ప్రత్యక్షంగా తెలిపే వీలు లేనప్పు డు రాయబారి అవసరం అవుతాడు. అది ప్రణయానికి సంబంధించిన విషయమయితే మనుషులతో పాటు ఒక్కోసారి హంసలో, మబ్బులో , పావురాలో, చిలకలో దూతలుగా ఉండి రాయబారాలు నెరుపుతారు. మన కావ్యాలలో ఇలాంటి సందర్భాలెన్నో.

కానీ ఇక్కడ తను మనసుపడిన చెలి ఎదురుగానే ఉంది. ఏ దూరాలూ లేకపోయినా ఆమె సిగ్గు అనే తెర కట్టుకొని తన వైపు చూడకపోవడం వలన రాయబారం అవసరమవుతోంది.

అది అనవసరం కదా. సముఖములో రాయబారమెందులకే అని ఆమెని అతను ప్రశ్నిస్తాడు.

ఎంత అద్భుతమైన సందర్భోచితమైన వాక్యం కదా ఇది.

తాను ఆమెకి చిన్నతనం నుంచి తెలిసిన స్నేహితుడే కాని కొత్తవాడు కాదు కదా. అందుకే ‘ఎరుగని వారమటే మొగమెరుగని వారమటే’ అని ప్రశ్నిస్తున్నాడు.

‘పలికిన నేరమటే’ అంటూ తనతో మాట్లాడకుండా ఉండేటంత పెద్ద తప్పు తానేం చేసాడు అని అడుగుతాడు.

అంతే కాదు, ఆమె మాట్లాడకుండా ఉండడానికి ఆమె మూగది కాదు కదా. ‘.పలుకాడగ నేరవటే’ అని కూడా చమత్కారంగా ఆమెని కవ్విస్తాడు.

ఇరుగు పొరుగు వారలకి

అరమరికలు తగునటనే.......

తాము ఇరుగు పొరుగు వారమే కాబట్టి అరమరికలు లేకుండా మాట్లాడుకోవడం మంచిది అని పెద్దలు ఏమీ అనుకోరని ధైర్యం చెప్తున్నాడు.

ఎన్ని చెప్పినా ఆమె తన సిగ్గుతెరలు తీయడం లేదు. చివరి ప్రయత్నంగా ఇలా అంటాడు.

మనసున తొణికే మమకారాలన్నీ నిండి పోయి అవి నయగారాలుగా కన్నులలో చిందుతున్నాయని, తను తెలుసుకున్నానని అంటాడు. ఆ సంగతి ఆమెనే తనతో సూటిగా చెప్పాలని కోరుకుంటాడు. కమ్ముకున్న సిగ్గుతెరలను తొలగించి తనతో చెప్పమని అడుగుతాడు.

ఆ మాటలను, అందులో చిందుతున్న అతని ప్రేమను గ్రహిస్తుంది అమ్మాయి. అతనికి సమాధానం చెప్పాలనుకున్నా స్త్రీ సహజమయిన బిడియం ఆమెని ఆపుతోంది. అందువల్ల ఆమె కూడా చిలుకనే ఆశ్రయించింది.

నిజానికి అక్కడ చిలుక లేకపోయినా తన మనసులో మాటని చెప్పడానికి అతను అన్నట్టే చిలుకా అంటూ అతనికి తన సమాధానాన్ని ఇలా చెప్తుంది.

చిలుకా తెలుపవేలనే, బదులు పలుకవేలనే అంటూ తను ఎందువలన బదులు పలుకలేకపోతోందో ఆ కారణం చెప్తుంది.

అతనిమీద తనకు వలపు తలపులున్నా అవి మాటలలో తాను చెప్పలేనని అంటుంది. అటువంటి పనులకు కనుమాటు - చాటు ఉండాలంటుంది. పల్లెటూరిలో ఉండే పడుచు అమ్మాయిలు ఇటువంటి వగలు పోవడం అమర్యాదగా ఉంటుందని అంటుంది. అంతే కాక అలా పరాయి మగవాడితో తమ తళుకు బెళుకులను ప్రదర్శిస్తూ చనువుగా ప్రవర్తిస్తే పల్లెటూరిలో పక పక నవ్వి తమను ఎగతాళి చేస్తారని, తమ ఇద్దరి కుటుంబాల పరువు కు భంగం కలుగుతుందని హెచ్చరిస్తుంది.

అంతేకాదు తాను చెప్పకపోయినా అతని మీద ప్రేమఉందని, అది అతను గ్రహించాడు కనుక మాటలతో చెప్పవలసిన పని లేదని, కన్నెపిల్ల భాష ఇలాగే ఉంటుందని దానిని గ్రహించమని కోరుకుంటుంది. ఉలుకులేటికే అని తనమీద కోపగించుకోవద్దని కోరుతుంది.

ఆమె చిలుకా అంటూ చెప్పిన మాటలన్నీ ఆమె మనసునుండి వచ్చినవే అని గ్రహించాడు అతను. ఆమె మనసులో తనపై ప్రేమ ఉన్నా ఎదురుపడి వెల్లడించలేని కారణాలను కూడా ఆమె పలుకులలో గ్రహించాడు. ప్రేమని మాటలలో వివరించక పోవడానికి కారణమైన సంఘం కట్టుబాటును గ్రహించి ఇలా అంటాడు.

తెలుసుకొంటినే చిలుకా.. పలుకు వింటినే నీ పలుకు వింటినే అని.

ఘంటసాల గొంతులో ప్రేమికుడి మమత నింపుకున్న అద్భుతమైన లాలిత్యం ఈ పాటలో తొణికిసలాడుతూ వీనుల విందు చేస్తుంది. రావు బాలసరస్వతీ దేవి మధురమైన స్వరం తీగ సాగుతూ అందమైన పడుచు పిల్ల లేత మమతలను కంఠంలో నింపుకొని మనసును గిలిగింతలు పెడుతుంది.

ఆ పాట సాహిత్యం ఇక్కడ :

పలుకరాదటే చిలుకా

పలుక రాదటే

సముఖములో రాయబారమెందులకే

పలుకరాదటే....చిలుకా

ఎరుగని వారమటే

మొగమెరుగని వారమటే

పలికిన నేరమటే

పలుకాడగ నేరవటే

ఇరుగుపొరుగు వారలకు

అరమరికలు తగునటనే పలుకరాదటే

మనసుని తొణికే మమకారాలు

కనులను మెరిసే నయగారాలు

తెలుపరాదటే సూటిగా

తెరలు తీసి పరిపాటిగా పలుకరాదటే

ఆమె :

చిలుకా తెలుపవేలనే

బదులు పలుకవేలనే

వలపు తలపులున్నా

కనుమాటు చాటు లేదా

పల్లెపడుచులీవగలు

కనీ వినీ ఎరుగరనీ చిలుకా తెలుపవేలనే

తళుకులూ బెళుకులూ

పల్లెటూర చూపిస్తే

పకా పకా నగుదురని

తెలుప వేలనే చిలుకా పలుకవేలనే

మనసులొకటి ఐతే

మరి మాటతో పనేలా

కన్నెబాసలింతేనని

ఎదుట నిలిచి పలుకరని

తెలుపవేలనే చిలుకా పలుకవేలనే.

అతను :

తెలుసుకొంటినే చిలుకా

పలుకు వింటినే – నీ పలుకు వింటినే

1950 లో విడుదలైన ఒక మంచి చిత్రం షావుకారు.

ఎల్.వి.ప్రసాద్ గారి దర్శకత్వంలో నాగిరెడ్డి చక్రపాణి ల నిర్మాణంలో రూపొందిన చిత్రం ఇది. ఇందులో ఎన్.టి.రామారావు, ఎస్.జానకి నాయికా నాయికలు. జానకి గారు నటించిన ఈ తొలిచిత్రం బాగా పేరుతెచ్చుకుంది. అందువలన ఆవిడ పేరు ముందు షావుకారు చేరి ఆవిడ అసలు ఇంటిపేరు శంకరమంచి అయినా నేటి వరకు షావుకారు జానకి గానే తెలుగువారందరికీ తెలిసారు. వారిద్దరిపైన చిత్రించిన పాట ఇది.

ఈ పాట రచన సముద్రాల రాఘవాచార్యగారు.
ఈ సినిమాకు సంగీతం సమకూర్చిన వారు ఘంటసాల వేంకటేశ్వరరావుగారు.

ఆ పాటని ఇక్కడ వినండి.

ఒక్క క్షణం......నన్ను పలుకరించకు!!

2011-05-29T16:17:00.000+05:30

" ఒక్కక్షణం....ఒక్కక్షణం... నన్ను పలుకరించకు - నావైపిటు చూడకు" అంటూ ప్రారంభమయే ఈ గీతం దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రిగారి రచన.
మరీ అంత పాత పాటలా అనుకునే వాళ్ళకోసం కొంచెం - అంతకన్నా కొత్తపాట.

కలసిన మనసులు(1968) అనే చిత్రం కోసం రచించబడిన గీతం ఇది.

దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రిగారు భావకవితా యుగానికి మకుటం లేని మహారాజు. అతిమృదువైన పదాలతో ఎంతో భావగర్భితమైన కవిత్వం రాయడం ఆయన ప్రత్యేకత. ఈ పాటలో కూడా ప్రతి పదంలో భావుకత్వంతో   అక్షరాలశిల్పాలు చెక్కారు.

ప్రేమికులు ఇద్దరూ ఎదురెదురుగానే ఉన్నా వారి మధ్య మౌనం మాట్లాడితే ఎలా ఉంటుందో చెప్పే సాహిత్యం ఇది.
ఒకరి సన్నిధిలో మరొకరు ఉన్నా పలకరించుకోవడం, భావాలు పంచుకోవడం ఏవీ మాటల్లో చెప్పకుండానే మనసు తెలుసుకోవడం ఎలా ఉంటుందో ఈ పాటలో చూస్తాం. ఆ మౌనంలో ఉన్న హాయి ఎంతో బరువుగా ఉంటుందని, మోయలేని హాయి అయినా అది భారం కాదని అనిపిస్తుంది. 'మోయలేని ఈ హాయిని మోయనీ' అని అడగడంఎంత గొప్ప ఊహో. అటువంటి ప్రణయ భావనలెన్నో అత్యంత మధురంగా చిత్రించిన గీతం ఇది.

చాలా యుగళగీతాల్లాగే ఈ పాట కూడా సంభాషణాత్మకంగా ఉంటుంది.

ఒక్క క్షణం అంటూ ప్రారంభమౌతుంది.

ఒక్క క్షణం పాటు నన్ను పలకరించకు అని అడుగుతుంది ప్రేయసి.
దానికి కారణం ఏమిటో అతను అడగకుండానే చెప్తుంది. 'నిన్ను తలుచుకోనీ నా కళ్ళు మూసుకోనీ' అంటుంది. అతని రూపాన్ని ఓసారి మనసుతో తలచుకుని గుండెలో నింపుకుంటే కలిగే హాయి మోయలేనిదైనా అదే ఎంతో హాయిగా ఉంటుంది కనుక ఆ హాయిని అనుభవిస్తూ కళ్ళు మూసుకొని ఉండాలనుకుంటుంది.

ఆమెని చూస్తున్న అతను కూడా ఒక్క క్షణం...అంటూ ఆగుతాడు.

ఏమిటి కారణం ?అంటే ఆమె కనులుమూసుకోనీ అని అడిగింది కదా. ఆ కనులు మూసుకోవద్దంటాడు.
ఆ రెప్పలు వాల్చకు, అటూ ఇటూ కదలకు...... ఒక్క క్షణం అంటాడు.
ఎందుకంటే ఆ కనులలో ఆమె పదిలంగా దాచుకున్న ఊహల అర్థం తెలుసుకోవడానికట.
ఆ (కనుల ?) కొలనులలో నీడలను చూడడానకి ప్రయత్నం చేయడానికట.
ఆమె ఊహలలో తనే ఉన్నాడని మరోసారి తెలుసుకోవడానికేమో. అందుకని ఆ కళ్ళు మూసుకోవద్దని ఒక్కక్షణం ఉండమని అడుగుతాడు.

తనలో తారాడుతున్న జిలిబిలి ఊహలను చెదరగొట్టే ప్రయత్నం ఏవిధంగా జరిగినా ఆమెకి ఇష్టంగా లేదు.
అందుకే తన స్వాధీనంలో లేదని తెలిసినా ప్రకృతిని కూడా అదుపుచేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
అంతటా మౌనాన్నే కోరుకుంటోంది కనుక గాలి, ఏటి అలలు కూడా కదలిక లేకుండా నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోవాలని వాటిని ఆదేశిస్తుంది.

'ఆకులతో గాలి ఊసులాడకూడదు...ఏటిలోని అలలు పెదవి విప్పకూడదు' అంటూ కదిలే గాలిని నియంత్రించే ప్రయత్నం చేస్తుంది. ప్రకృతిసహజంగా గాలి వలన ఆకులు కదలడం, ఏటిలో అలలు చెదరడం సామాన్యమైన భౌతిక సూత్రం. గాలి చలనాన్ని ఆపే ప్రయత్నం ఎవరితరం కాదని తెలిసినా ఆమెతో అలా పలికించిన కవి మాటలలో ఆ సందర్భంలో ఆమె నిశ్శబ్దంగా ఉండే వాతావరణాన్ని ఎంతగా కోరుకుంటోందో తెలుస్తుంది.

ఇక ఇంత మౌనంగా ఉన్న సమయంలో తామిద్దరూ ఎలా ఉండాలనుకుంటుంది అంటే -
'మేను మేను తాకగా మౌనముగా గువ్వలవలె, కొమ్మపైని మాటాడక కునుకు జంట పువ్వుల వలె' ఉండాలిట. ఒకరిపక్కన ఒకరు కూర్చున్నా మాటలతో కాక మేని స్పర్శలో, సాన్నిహిత్యంలోని మాధుర్యాన్ని అనుభవిస్తూ గువ్వల జంటలాగ, ఒకే కొమ్మకు పూచిన, అది కూడా నిద్రపోతున్నట్టుగా మౌనంగా ఉండే పువ్వుల జంటలా ఉండాలని కోరుకుంటుంది.

ఒక్కక్షణం నన్ను పలకరించకు, నా వేపు చూడకు అని తన ప్రియుని బతిమాలుతోంది ప్రేయసి.

మరి ప్రేయసి ముఖం చూస్తూ ఆనందిస్తున్న ప్రేమికుడు ఆమె మౌనాన్ని భరించలేకపోయాడు.
వద్దన్నా పలకరిస్తాడు. మాట్లాడించడానికి అర్థం లేని కారణాలు వెతుకుతాడు.
మోముపై ముంగురులు ముసురుతున్నాయి, పెదవి పైన మూగకోరికలేవో మూగుతున్నాయి కదా అని అడుగుతాడు. ఆమె మీద తన అనురాగాన్ని మాటలతో వ్యక్తం చేద్దామని అనుకొని వస్తే ఆమె మౌనంగా ఉండమంటోంది.

ప్రేయసీ ప్రియులు ముఖాముఖి కలుసుకునే అవకాశాలు అరుదుగా దొరుకుతాయి. దొరికిన సమయంలో తనివితీరా మాట్లాడుకోకుండా మౌనంగా ఉందామని ఆమె అభ్యర్థించడం అతనికి ఆశా భంగం కలిగించింది కాబోలు. అందుకనే అతనంటాడు 'వాగులాగ ఈసమయం సాగిపోవుననే భయం' అని.

సాగేప్రవాహం లాగే కాలం సాగిపోయి మళ్ళీ ఎప్పుడు మాట్లాడే అవకాశం వస్తుందో అని సందేహం వ్యక్తం చేస్తాడు.

కానీ ప్రేయసి సన్నిధిని అందులోని మాధుర్యాన్ని తానూ అనుభవిస్తూ 'నాలో నిండిన నీవే నాకు చాలు నేటికి' అంటూ మనసంతా ఆమె రూపాన్ని నింపుకుంటూ ఆమెతో రాజీపడతాడు. ఆహాయి తనకి కూడా మోయలేనిదే అయినా మోయడానికి, దానిని అనుభవించడానికి సిద్ధపడతాడు.

పాటవిన్న రసిక హృదయాలకు కూడా పాటలోని అవ్యక్తమైన మాధుర్యం అనుభవమై మోయలేని హాయితో కన్నులు అరమూతలు పడి పాటకు పరవశమవుతాయి.

ఈ పాట సాహిత్యం :

ఒక్కక్షణం ఒక్కక్షణం
నన్ను పలకరించకు
నా వైపిటు చూడకు ఒక్కక్షణం.....ఒక్కక్షణం

నిన్ను తలుచుకోనీ..... నా కళ్ళు మూసుకోనీ
మోయలేని ఈ హాయిని మోయనీ........ఒక్కక్షణం..ఒక్క క్షణం.

ఒక్క క్షణం....ఒక్క క్షణం.
ఆరెప్పలు వాల్చకు అటూ ఇటూ కదలకు
ఒక్క క్షణం ఒక్క క్షణం.

ఆ కన్నులలో ఊహల అర్థమేదొ అడగనీ
ఆకొలనులలో నీడల అదే పనిగ చూడనీ
మోయలేని ఈ హాయిని మోయనీ .....ఒక్క క్షణం..ఒక్క క్షణం.

ఆకులతో గాలి ఊసులాడకూడదూ
ఏటిలోని అలలు పెదవి విప్పగూడదూ
మేను మేను తాకగా మౌనముగా గువ్వల వలె
కొమ్మ పైని మాటాడక కునుకు జంట పువ్వుల వలె
మోయలేని ఈ హాయిని మోయనీ...   ఒక్క క్షణం....

మోము పైన ముంగురులు ముసరవచ్చునా
మోవి చుట్టు కోరికలు మూగవచ్చునా..

వాగులాగ ఈ సమయం సాగిపోవు ననే భయం
నాలో నిండిన నీవే నాకు చాలు నేటికీ...

మోయలేని ఈ హాయిని మోయనీ..
ఒక్క క్షణం....ఒక్క క్షణం.
ఒక్క క్షణం...ఒక్క క్షణం.

"కలసిన మనసులు" చిత్రం లోనిది ఈపాట. ఈ చిత్ర నిర్మాత కమలాకర కామేశ్వరరావుగారు. నిర్మాణ సంస్థ కౌముది ఫిలిమ్స్. సంగీతం మాష్టర్ వేణు. చిత్రం లో కథానాయకులు శోభన్ బాబు, రామ్మోహన్. నాయికలు వాణిశ్రీ, భారతి. మరి ఈ పాట ఏ జంట పైన చిత్రించబడిందో వివరాలు లభించలేదు.

ఈ పాట వినాలనుకుంటున్నారు కదూ.
ఇక్కడ వినండి.

చిత్రం        కలిసిన మనసులు
సంగీతం    మాష్టర్ వేణు
గీత రచన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

ఈ ఘాటు విరహానిదా...ప్రేమదా?

2011-05-26T15:59:00.000+05:30

ఎంత ఘాటు ప్రేమయో. షష్టి పూర్తి చేసుకున్న పాట ఇది.

ఈ పాటే కాదు, పాటలోని ఈ ప్రారంభ వాక్యం కూడా సూపర్ హిట్.

సాహిత్యంలో కలకాలం నిలిచిపోయే వాక్యాలు కొన్ని ఉన్నాయి. అవి ప్రజల హృదయాలను గెలుచుకొని వారి భాషలో నిలిచిపోయి సందర్భానుసారంగా ప్రయోగంలో కనిపించడం ఈ వాక్యాల ప్రత్యేకత. క్రమంగా ఆ భాషలోని జాతీయంగా కూడా అవి నిలిచిపోయాయి.

ఉదాహరణకి వాల్మీకి వాడిన 'జననీ జన్మ భూమిశ్చ స్వర్గాదపి గరీయసి' నుంచి, గురజాడ అప్పారావు గారి 'డామిట్ కథ అడ్డం తిరిగింది' వరకు ఇలాంటి ఎన్నో వాక్యాలు తెలుగు భాషలో గొప్ప జాతీయాలుగా నిలిచిపోయాయి. అటువంటి వాక్యాల సరసన నిలబడగలిగే వాక్యం ఇదికూడా. పింగళివారు తెలుగు భాషకు ఎంతో పదసంపదను చేర్చారు. వారు ప్రయోగించగా తెలుగు నోళ్ళలో పదే పదే ఉపయోగించబడే ఎన్నో పదాలు తెలుగు జీవితాలలో ఓ భాగంగా మారాయి.,

1951 లో నిర్మించబడిన చిత్రం పాతాళ భైరవి. ఈచిత్రానికి ఒక కాశీమజిలీకథ ఆధారమైనా ఆ కథ జానపదచిత్ర రీతిలో అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన మలుపులతో, చమత్కారభరితమైన మాటలతో ఆనాడు తెరకెక్కడానికి చిత్ర దర్శకుడు కె.వి. రెడ్డి తోపాటు కథ, మాటలు, పాటలు అందించిన పింగళి నాగేంద్రరావు కూడా దోహదపడ్డారు.

పింగళిగారు అందించిన ఈ చిత్రగీతాలలో జనహృదయాలను చూరగొన్న ' ఎంతఘాటు ప్రేమయో ' ఇంపైన సంగీతం తోపాటు సొంపైన సాహిత్యాన్నీ కలగలిపిన యుగళ గీతం.

ఘంటసాల గారు, పి.లీలగారితో కలిసి పాడిన యుగళగీతం...

ఈచిత్రం జానపద కథలలో లాగే ఒక రాజకుమార్తె, మాంత్రికుడు ఆమెని ఎత్తుకుపోవడం, ఒక యువకుడు అతని బారినుండి ఆమెని రక్షించి వివాహం చేసుకోవడం అనే ఇతివృత్తం మీద ఆధారపడినదే. కోటలో రాజకుమారి, పేదవాడైన తోటరాముడు ఈ చిత్రంలో కథానాయికా నాయకులు.

తోటరాముడిని చూసి తొలిచూపులలోనే అతనిని ప్రేమించింది రాజకుమారి. తోటరాముడు కూడా ఆమెని అలాగే ప్రేమించాడు. కానీ వారి మధ్య సామాజికంగా ఉన్న భేదాలు, ఆర్థికంగా ఉన్న అంతరువు వారిరువురూ కలుసుకోవడానికి, వారి మనసులు ఒకరికొకరు తెలుపుకోవడానికి ఆటంకాలు. ఆ పరిస్థితిలో ఆ యువజంట తమ ప్రేమను ఒకరి ఎదురుగా ఒకరు నిలిచి చెప్పుకోలేక, తమలో తామే తమ పరిచయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ తమ విరహ భావాన్ని ప్రకృతితో పంచుకునే సందర్భం కోసం ఈ పాట రాసారు పింగళివారు.

రాజకుమారి ఏకాంతంగా కూర్చుని ఉంది. చంద్రుని వెన్నెల లోకమంతా వ్యాపించి చల్లదనంతో మైమరపిస్తోంది. కానీ ఆమెకి మనసంతా తోటరాముడి పైనే ఉంది. తన ప్రేమని ప్రకటించుకోలేని నిస్సహాయత ఆమెలో దిగులు కలిగిస్తుంది.
ఎంత ఘాటు ప్రేమయో
ఎంత తీవ్ర వీక్షణమో
కన్ను కాటు తిన్నదిగా
కళలు విరిసెనే
నా మనసు మురిసెనే
రాజకుమారి మనసులో తోటరాముడిపై తనకు అనురాగం మొలకెత్తడానికి కారణమైన తొలిచూపు గురించి గుర్తుచేసుకుంటూ పాడే పల్లవి ఎంత ఘాటు ప్రేమయో అంటూ ప్రారంభం అవుతుంది. రాజకుమారికి అతనిపైన కలిగిన ప్రేమని చెప్పడానికి కవి వాడిని 'ఘాటు' అనే పదమే ఇక్కడ అద్భుతంగా తోస్తుంది. అతని చూపు ఆమె మదిలో కలిగించిన కలవరాన్ని వర్ణించే పదం 'ఎంత తీవ్ర వీక్షణమో'3 అనడం. ఆ తొలి చూపుతో ఏర్పడిన ప్రేమలోని గాఢతని తెలియజేసే ఈ రెండు పదాలు ఇక్కడ ఎంతో చక్కగా అతికాయి.

అంతేకాదు, ఆ ప్రేమ ఏర్పడడానికి కారణం తోటరాముడు ఆమెని చూసిన క్షణంలో ఆ చూపులు కలుసుకున్న నిముషంలో ఆమె మనసులో భావాలు చెప్పడానికి వాడిన మరో పదం....'కన్ను కాటు తిన్నదిగా' అనే పదం.

తెలుగు భాషలో ' కాటేయడం' అనే పదం పాములాంటి విషజీవికి వాడతాం. ఇక్కడ అతని చూపులు ఆమెను కాటేయడం   అనే పదంతో సూచించారు. పాము కాటేస్తే ఆ విషం ఒళ్ళంతా వ్యాపిస్తుంది, కొన్ని కళలు (లక్షణాలు) కనిపించిన అనంతరం ఆ వ్యక్తికి మరణం సంభవించే అవకాశం కూడా ఉంది.

ఇక్కడ కూడా కన్నుకాటేయడం వలన వచ్చిన ఫలితంగా ఆమెలో కళలు విరిసాయి. కానీ, అవి ప్రేమకు సంబంధించినవి. ప్రేమ వలన కలిగే లక్షణాలు, కంపం, ప్రేమికుడు పదే పదే గుర్తురావడం, నిద్రలేకపోవడం వంటివి ఎన్నో. అతని కన్నుకాటు తినడం వలన ఆమెలో ఈ కళలన్నీ విరిసాయి. అయితే ఆ కళల వలన ప్రమాదం ఏమీ లేదు సరికదా ఆ విధంగా కలిగిన ప్రేమ ఆమె మనసును మురిపించింది.

ఎంత లేత వలపులో
ఎంత చాటు మోహములో
కన్నులలో కనినంతనె తెలిసిపోయెనే
నా మనసు నిలిచెనే

రాజకుమారి, తోటరాముడుని తలుచుకుంటూ తనలో విరిసిన తొలిప్రేమను అనుభవిస్తూ ఉంటే అక్కడ తోటరాముడి మనసులో కూడా ప్రణయ భావనలు వెల్లి విరిసాయి. రాజకుమారిలో కూడా తనపై అనురాగం కలిగిందని ఆ తొలి చూపులోనే తోటరాముడు గ్రహించాడు. ఆమెనే కనుల ముందు ఊహిస్తున్నాడు. ఆమె తొలిసారిగా తననే ప్రేమించిందని గ్రహించడం వలననే ఆమె రూపంలోని లేతదనాన్ని ఆమె ప్రేమకు ఆపాదించుకున్నాడు. ఎంత లేత వలపులో అనుకోవడం దీనినే సూచిస్తోంది.

తన ప్రేయసి రాజకుమారి. అందరికీ లభించగలిగే దర్శనం కాదు ఆమెది. పైగా ఆమె కోటలో, రాజరికపు రక్షణలో ఉంది. అందువలన ఆమె తన ప్రేమను ప్రకటించగలిగే స్థితిలో లేదు. అందువలననే తనపై ఆమెకి ప్రేమ ఉందని గ్రహించినా ఆమె వలపులన్నీ చాటు మోహములే...ప్రదర్శించగలిగేవి కావు. ఎంతలేత వలపులో, ఎంత చాటు మోహములో అంటూ చెప్పిన ఈ వాక్యాలు తోటరాముడుకి రాజకుమారి తనని ప్రేమిస్తోందని నిశ్చయించుకున్న స్థితిని చెప్తాయి.
ఇది అతనికి ఎలా తెలిసిందీ అంటే.....కన్నులలో కనినంతనె తెలిసిపోయెనే అనుకున్నాడు. ఇక ఆమె ప్రేమించిన విషయం తెలిసాక అతని మనసు కుదుట పడింది. అందుకే మనసు నిలిచెనే..నా మనసు నిలిచెనే అన్న వాక్యం.

ఆ తొలిచూపులో రాజకుమారి మనసులో అతనిపై కలిగించిన కలవరం అది ప్రేమేనని ఆ క్షణంలోనే తోటరాముడు గ్రహించడం ఈ కథకి చాలా ముఖ్యమయిన సన్నివేశం. లేకపోతే ప్రణయమూ లేదు, మాంత్రికుడినుంచి ఆమెని రక్షించడమూ లేదు. గాలివాన లేకపోతే కథే లేదు అన్నట్టుగా.

ఇలా అత్యంత సరళమైన వాక్యాలతో తోటరాముడు, రాజకుమారిల మధ్య ఉదయించిన అనురాగాన్ని వివరించారు పింగళి.

ఈ జాబిలి ఈ వెన్నెల ఈ మలయానిలమూ
విరహములో వివరాలను విప్పిచెప్పెనే

ఇక ప్రేమ కలిగాక ప్రేయసీ ప్రియులు కలుసుకోలేక పోతే తరువాతి మెట్టు విరహమే కదా. సాహిత్యంలో సంప్రదాయంగా ప్రేయసీ ప్రియుల మధ్య విరహాన్ని ఎక్కువచేసేవి చంద్రుడు, వెన్నెల, చల్లని మందపవనాలు, మధుర పరిమళాలు అని. ఎందుకంటే ఇవి మనసుని చాలా ఆహ్లాదపరచే అంశాలు.

ఇవి అనుభవిస్తున్నప్పుడు మనసుకు నచ్చిన వారితో కలిసి ఉంటే అవి మరీ హాయిగొలుపుతాయని ఒక భావం. అందువలన దూరంగా ఉన్న నాయికా నాయకులు ఈ అనుభవాన్ని ఒక్కరే పొందవలసి వచ్చినప్పుడు వారిలో ఈ ప్రకృతిలో అందరికీ హాయిగొలిపే ఈ విషయాలు వారికి హాయిని కాదు కదా బాధని కలిగిస్తాయి. విరహంలో ఉన్నప్పుడు ఇవి ఇంత బాధ కలిగిస్తాయా అని రాజకుమారి మనసులో భావిస్తోంది. అందుకే విరహములో వివరాలను చంద్రుడు, వెన్నెలా, చల్లగాలి ద్వారా తెలుసుకున్నానని అనుకుంది. ఈజాబిలి,ఈ వెన్నెల ఈ మలయానిలమూ విరహములో వివరాలను విప్పిచెప్పెనే అని రాజకుమారి అనుకోవడంలో మనకి కూడా ఆమెకి తోటరాముడిమీద ప్రేమకలిగి విరహం కూడా అనుభవిస్తోందని చెప్పే వాక్యాలు.

ఓ జాబిలి ఓ వెన్నెల ఓ మలయా నిలమా
విరహములో విరహాగ్నిని పెంపుజేయరే

తనని ప్రేమిస్తున్న రాజకుమారి కి తన ఎడబాటు వలన విరహబాధ కలిగే ఉంటుందని మనసుతో గ్రహించాడు తోటరాముడు. కానీ ఆమె ఒకసారి అతని గురించి ఆలోచించి ఊరుకుంటే ఆ ప్రణయం పండదు.అతని పై విరహం అతిశయించాలి. అప్పుడే ఇద్దరూ కలుసుకోవడానికి అవకాశం కలుగుతుంది. ఆమెని సాధించడానికి అతను చేసే ప్రయత్నం సఫలమవుతుంది. ఈ విరహం పెంచడానికి అతనికి అందుబాటులో ఉన్నవి ఆ జాబిల్లి, ఆ వెన్నెల,ఆ మలయానిలాలే. అందుకే అతను కూడా వాటినే అర్థించాడు.

ఇక్కడ ఆమె - ఈ జాబిలి, ఈ వెన్నెల, ఈ మలయానిలము అంటే, తోటరాముడు - ఓ జాబిలి !! ఓ వెన్నెల!! ఓ మలయానిలమా!! అంటూ సంబోధనతో వాటిని పిలవడంలో అతని అభ్యర్థన కనిపిస్తుంది. ప్రియురాలిలో విరహాగ్ని రగులుకొని ఉంది. ఇక దానిని పెంచాలి. అప్పుడే కలయిక. అందువల్ల ప్రియురాలికి విరహాగ్నిని పెంపుజేయవే...అనిపించడం అతనితో.

నాయికా నాయకుల మధ్య ప్రేమ భావన ఉదయించడం, దాని ఫలితమైన విరహాన్ని వర్ణించడం - తద్వారా కథలో ఓ కీలకమయిన మలుపుకు దోహదం చేసేలా ఆ సన్నివేశాన్ని రూపొందించడానికి ఒక పాటను అద్భుతంగా రచించారు పింగళి.

భాషలోని తీపిని తెల్లపరిచేలాంటి తేలిక పదాలతో గంభీరమైన భావాన్ని పెంచి పోషించారు.
ఎంతఘాటు ప్రేమయో అన్న పదబంధం సృష్టించి కొన్ని తరాలపాటు దానిని తెలుగు హృదయాలలో నిలిపిన ఖ్యాతి పింగళివారిదే. తెలుగు భాష పదజాలంలో పింగళి వారు చేర్చిన ఎన్నో పలుకుబడులలో ఇది ఎంతో ముఖ్యమయినది కూడా.

పాటకి సంబంధించిన సాహిత్యం :

ఆమె     ఎంత ఘాటు ప్రేమయో
           ఎంత తీవ్ర వీక్షణమో............ఎంత ఘాటు ప్రేమయో
   కన్నుకాటు తిన్నదిగా కళలు విరిసెనే
   నా మనసు మురిసెనే.....
అతను ఎంత లేత వలపులో
ఎంత చాటు మోహములో
   కన్నులలో కనినంతనె
నా మనసు మురిసెనే
ఆమె    ఈ జాబిలి ఈ వెన్నెల ఈ మలయానిలమూ
   విరహములో వివరాలను విప్పిచెప్పెనే    ఎంత ఘాటు ప్రేమయో ఇంత లేత వయసులో
అతను    ఓ జాబిలి ఓ వెన్నెల ఓ మలయా నిలమా
ప్రియురాలికి విరహాగ్నిని పెంపుజేయవే ఎంత లేత వలపులో...ఎంత చాటు మోహములో.

అద్భుతమైన సాహిత్యానికి అత్యంత మధురంగా బాణీకట్టిన ఘంటసాలగారు పి.లీలగారితో కలిసి భావయుక్తంగా పాడి ఈ పాటని చిరంజీవిని చేసారు.

ఇక్కడ ఈ పాటని వినండి.

ఈ పాటని దృశ్యరూపంలో చూడాలంటే ఇక్కడ చూడండి.

2011-05-25T11:37:00.001+05:30

కరుణ రసాత్మకమైన వియోగ గీతం

2011-05-24T16:29:00.000+05:30

మల్లీశ్వరి - 1951.

ఘంటసాలగారు భానుమతిగారితో కలిసి ఆలపించిన మధురమైన గీతాలలో ఇది మరువలేనిది.

అరవైసంవత్సరాల క్రితం ఆ పాట జనహృదయాలను ఎలాంటి భావోద్వేగాలకు గురిచేసిందో నేడు కూడా అంతగానే మనసులను ఆకట్టుకుంటుంది. చక్కని సాహిత్యానికి మధురమైన సంగీతం తోడైతే పాటకు ఒనగూరే వైభవం అది.

అద్భుత దృశ్యకావ్యం మల్లీశ్వరి చిత్రం.

నాయికానాయకులు బావామరదళ్ళు, ప్రేమికులు కూడా. అనుకోకుండా విడిపోయారు. తిరిగి కలుసుకునే ఘడియ ఉందో లేదో తెలియదు. ప్రత్యక్షంగా తన ప్రేమను తెలుపుకునే అవకాశమూ లేదు. తెలుగు సినిమాపాటను మేరుశిఖరాగ్ర స్ధాయికి చేర్చిన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రిగారి కలంనుంచి ఇలాంటి సందర్భంలో పుట్టిన పాట.

ఆకాశ వీధిలో హాయిగా ఎగిరేవు ........

ఈ గీతానికిమహాకవి కాళిదాసు మేఘసందేశం కావ్యం లో మేఘం దూతగా ఉండే అంశమే స్ఫూర్తి అన్న విషయం అందరికీ తెలిసినదే.

యక్షుడు దూరతీరాలలో ఉన్న ప్రేయసికి తన క్షేమాన్ని, ఆమెపైగల తన ప్రేమను తెలియజేయడానికి సందేశం తెలుపడానికి ఆకాశంలో తారాడే మేఘాన్ని అడగడం మేఘసందేశం కావ్యవస్తువు.అయితే ఈ కావ్యం మేఘం ప్రయాణించే దారిలో కనిపించే వింతలూ, విశేషాలు వర్ణిస్తూ సాగిపోతుంది.

ఈ గేయంలో కృష్ణశాస్త్రిగారు మేఘాన్ని దూతగా ప్రయోగిస్తూనే నాయికా నాయకుల ఇరువురి విరహ భావాన్నీ, విషాద భరితమైన భావోద్వేగాన్ని అత్యంత కరుణరసాత్మకంగా రచించారు.

ఆకాశ వీధిలో హాయిగా ఎగిరేవు
దేశ దేశాలన్ని తిరిగి చూసేవు

బావ క్షేమంకోసం ఆరాటపడుతూ, ఆ వివరాలు తెలుసుకొని రమ్మని మేఘాన్ని అడుగుతుంది మరదలు మల్లి. ఆకాశవీధిలో హాయిగా ఎగురుతూ, దేశ దేశాలు తిరుగుతూ, స్వేచ్ఛగా విహరించే మేఘమే తనకు కావలసిన వివరాలు చెప్పగలిగేదని భావిస్తుంది.

ఏడతానున్నాడొ బావా
జాడతెలిసిన పోయి రావా - అందాల ఓ మేఘ మాల

అంటూ మేఘమాల అందాన్ని కొంచెం పొగుడుతూ తన బావ జాడని తెలుసుకొని ఆ కబురు చెప్పమంటూ బతిమాలుతుంది.

గగన సీమల తేలు ఓ మేఘమాలా
మా వూరు గుడి పైన మసలి వస్తున్నావా..
మల్లి మాటేదైన నాతో మనసు చల్లగా చెప్పిపోవా
రాగాల ఓ మేఘ మాలా....

ఇక్కడ మల్లి తన బావకోసం ఆరాటపడుతూ ఉంటే, ఉపాధి కోసం దేశాంతరాలు వచ్చిన తన గురించి మల్లి తల్లడిల్లుతోందని ఆ బావ మనసుకి తెలుస్తుంది. మల్లి ఎలా ఉందో అడగాలంటే అతనికి కూడా ఆ ఆకాశంలో విహరించే మేఘమే సరైనదని అనిపిస్తుంది.

తను చూస్తున్న ఈ మేఘం తన మల్లి ఉండే ఊరి గుడిపైన తిరిగి వస్తోంది అని భావించి, తప్పక మల్లి దగ్గరనుండి ఏదో సందేశాన్ని మోసుకొని వచ్చే ఉంటుందని భావిస్తాడు. ఆ మాటేదో చెప్పి బాధతో రగులుతున్నమనసుకు చల్లగా ఓ మాటచెప్పమని మేఘాన్ని వేడుకుంటాడు.

మమత తెలిసిన మేఘమాల
నా మనసు బావకు చెప్పిరావా
ఎన్నాళ్ళు నా కనులు దిగులుతో రేపవలు
ఎదురుతెన్నులు చూచెనే
బావకై చెదరి కాయలు కాచెనే ....
ఓ రాగాల ఓ మేఘమాల.

మల్లి కి బావధ్యానంలో కళ్ళుమూతలు పడడం లేదు. బావకోసం రేయిపగలు ఎదురుచూపులో కళ్ళు కాయలు కాసిపోయాయి. ఈ విషయం బావతో చెప్పు అంటుంది.

మనసు తెలిసిన మేఘమాల
మరువ లేనని చెప్పలేవా
మల్లితో....మరువలేనని చెప్పలేవా
కళ్ళు తెరచిన గాని కళ్ళు మూసిన గాని
మల్లి రూపే నిలిచెనే.....నా చెంత మల్లి మాటే పిలిచెనే

ఇక్కడ బావ కూడా మల్లిని మరిచిపోలేకపోతున్నానని, కళ్ళు తెరిచినా మూసినా మల్లే కనిపిస్తోందని, పక్కనే మల్లి నిలిచి పిలుస్తున్నట్టుగా ఉందని తన ఆవేదనను ఆ మేఘానికి చెప్పుకుంటాడు.

ఆకాశంలో పయనించే నీలి మేఘం కారు మేఘంగా మారిపోయింది. ఇక ఘడియో క్షణమో అన్నట్టుగా కురవడానికి సిద్ధంగా ఉంది. ఇది ప్రకృతి సహజంగా జరిగేదే. కానీ మేఘం నీలిరంగులోంచి కారుమేఘంగా మారి కురవడానికి సిద్ధంగా మారడాన్ని మల్లి గుండెలోని దుఃఖానికి ఆపాదించడం కవి ప్రత్యేకత. మేఘం తనపట్ల జాలి చూపించాలని మల్లి కోరిక. అందుకే ఆ అందాల మేఘమాల ఇప్పుడు జాలిగుండె కూడా కలదిగా కనిపిస్తోంది మల్లికి.

జాలిగుండెల మేఘమాలా
బావలేనిది బ్రతుక జాల
కురియు నా కన్నీరు గుండెలో దాచుకుని
వాన జల్లుగ కురిసి పోవా
కన్నీరు .....ఆనవాలుగ బావ మ్రోల

మల్లికి గుండె బరువుగా అయింది. తనగుండె బరువు తీరాలంటే బావదగ్గర తన దుఃఖాన్ని కన్నీరుగా కరిగించుకోవాలి. అందుకు తనకు అవకాశంలేదు కనుక తిరిగి మేఘాన్నే ఆ పని చేయమని అడుగుతుంది. జాలిగుండెల మేఘమాల అని తన పై జాలిచూపించి, తన కన్నుల కురిసే నీటిని గుండెల్లో దాచుకుని ఆ నీరంతటినీ మోసుకుపోయి బావ సన్నిధిలో కురిపించమని ఆ మేఘాన్ని అభ్యర్థిస్తుంది.మల్లి తనకై ఎంతగా బాధ పడుతోందో తెలుసుకోవడానికి బావకి ఆ మేఘం కురిపించే వాన ఆనవాలు కాగలదని భావిస్తుంది.

కరుణరసానికి పరాకాష్ఠ ఈపాట.

వియోగ శృంగారం ఎంత కరుణరస ప్లావితంగా ఉంటుందో అద్భుతంగా వర్ణించబడిన గీతం ఇది.

ఈ పాట పూర్తి సాహిత్యం ఇది.

ఆకాశ వీధిలో హాయిగా ఎగిరేవు

దేశ దేశాలన్ని తిరిగి చూసేవు

ఏడ తానున్నాడో బావ

జాడ తెలిసిన పోయిరావా!

గగనసీమల సాగు ఓ మేఘమాల

మా ఊరు గుడి పైని మసలి వస్తున్నావా!

మల్లి మాటేదైన నాతో మనసు చల్లగా చెప్పి పోవా

నీలాల ఓ మేఘమాల! రాగాల ఓ మేఘమాల!

మమత తెలిసిన మేఘమాల!

నా మనసు బావకు చెప్పి రావా!

ఎన్నాళ్లు నా కళ్లు దిగులుతో రేపవలు

ఎదురుతెన్నులు చూచెనే బావకై

చెదిరి కాయలు కాచెనే అందాల ఓ మేఘమాల

మనసు తెలిసిన మేఘమాల!

మరువలేనని చెప్పలేవా!

మల్లితో మరువలేనని చెప్పలేవా!

కళ్లు తెరచినగాని కళ్లు మూసినగాని

మల్లి రూపే నిలిచెనే

నా చెంత మల్లి మాటే పిలిచెనే!

జాలి గుండెల మేఘమాల!

నా బావ లేనిది బ్రతుకజాల!

కురియు నా కన్నీరు గుండెలో దాచుకొని

వానజల్లుగ కురిసిపోవా కన్నీరు

ఆనవాలుగా బావమ్రోల.

చిత్రం: మల్లీశ్వరి(1951)

గీత రచన : దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

గాయనీగాయకులు: ఘంటసాల వేంకటేశ్వరరావు, శ్రీమతి పి.భానుమతి

సంగీతం : ఎస్. రాజేశ్వరరావు

స్వరరాజు ఎస్.రాజేశ్వరరావుగారు పాడి వినిపించిన అరుదైన గీతం ఇక్కడ వినండి. ఈ చిత్రం గురించి, ఆకాశవీధిలో పాట గురించి ఆయన మాటల్లో వినండి.

తెలుగు సినిమాల్లో యుగళ గీతాలు

2011-05-24T15:46:00.000+05:30

యుగళం అంటే రెండు గళాలు. ఇద్దరు వ్యక్తులు పాడిన ఏపాటైనా "యుగళ గీతమే".

ప్రస్తుతం మాత్రం ఈ యుగళగీతం అనే మాటకి చలనచిత్రాలలో నాయికా నాయకులు తమ ప్రణయ భావాలను ఒకరికొకరు తెలుపుకోవడానికి గేయరూపంలో పాడుకునే పాట అనే అర్థంతో బహుళ ప్రచారంలో ఉంది. వీటినే "డ్యూయెట్" అనే పేరుతో కూడా పిలుచుకుంటున్నాం.

తెలుగు లో చలనచిత్రాల నిర్మాణం 1935 ప్రాంతాలలో ప్రారంభం అయి మూకీల నుంటి టాకీలయుగానికి మారి అనేక సాంకేతికమార్పులు పొందింది. నాయికానాయకులు పాటలు పాడుతూ తమ ప్రేమను వెల్లడించుకోవడం టాకీలయుగం నుంచి కనిపిస్తుంది. మొదట్లో సినిమాలలో పాత్రలు పాటలు పాడవలసిన సందర్భంలో ఆయా నాయికా నాయకులుగా ఉన్న పాత్రధారులే స్వయంగా ఆ పాటలు పాడేవారు. అందువల్ల రూపం తో పాటు సుస్వరమైన గానం కూడా పాత్రధారులకు తప్పని సరి అయింది. తర్వాత నేపథ్యగానం అనే విధానం వల్ల అనేక మార్పులు వచ్చి తెరవెనుక నేపధ్యంలో వచ్చే గానానికి అనుగుణంగా తెరమీద పాత్రధారుల అభినయం ప్రారంభమైంది.

సుమారు 1950 ప్రాంతాల నాటికి ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావుగారు చిత్రసీమలో ప్రవేశించేనాటికి నేపథ్యసంగీతం బాగా నాటుకుంటూ ఉంది. అప్పటివరకు తమ పాత్రలకు తామే పాట పాడుకున్న అగ్రహీరోలు నాగయ్య వంటి వారు నాయక పాత్రల నుండి కారెక్టర్ నటులుగా మారవలసిన వయసుకు వచ్చారు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎన్టీ రామారావు తమ నటనా వైదుష్యంతో అగ్రస్ధానానికి చేరుకున్నారు.

ఆది నారాయణరావు, సాలూరు రాజేశ్వరరావు, మాష్టర్ వేణు, పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు వంటి సంగీత దర్శకులు, మల్లాది వెంకటకృష్ణ శాస్త్రి, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సముద్రాల సీనియర్, శ్రీశ్రీ, ఆత్రేయ, ఆరుద్ర ఇలా ఎందరో మహానుభావులు తమ సంగీత సాహిత్యాలను మేళవిస్తే రావు బాల సరస్వతి, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, భానుమతి, ఎస్.వరలక్ష్మి, పి.లీల, సుశీల, జి.కృష్ణవేణి(జిక్కి) వంటి వారు తమ గానంతో వాటిని అమృతమయం చేసారు.

1950 కిముందు చలనచిత్రాలలో యుగళగీతాలు ఉన్నా అప్పటికి సాంకేతికపరిజ్ఞానం తక్కువగా ఉండడంవలననేమో వాటిని వినాలనే ఆసక్తి చూపించేవారు తక్కువే.

ప్రస్తుతం "పాత పాటలు చాలా బావుంటాయి, మనసుని రంజింపచేస్తాయి" - అని పరవశంతో పదే పదే వింటున్న పాటలన్నీ 50 ల తర్వాత వచ్చినవే అనిపిస్తుంది.

తెలుగుచలనచిత్ర సంగీతం లో ఘంటసాల వెంటేశ్వరరావుగారు మకుటం లేని మహారాజు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎన్.టి.రామారావు అగ్రశ్రేణి హీరోలుగా వెలిగిపోవడంలో ఘంటసాల పాత్ర ఎంతో ఉంది.

పి.బి.శ్రీనివాస్, ఎ.ఎమ్.రాజా కూడా ఆనాటి నేపథ్యగాయకులలో పేరుపొందినవారే. కానీ ఘంటసాల వీరిద్దరికీ పాడినన్ని పాటలు మరి ఎవరికీ పాడలేదేమో. కేవలం నేపథ్యగానమే కాక అలనాటి మేటి సంగీతదర్శకుల తో సమానమైన స్థానంలో నిలబడి తన సంగీతంతో తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ఆత్మీయుడై ఆత్మబంధువుగా నిలిచారు ఘంటసాల.

ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావుగారు ఎక్కువగా యుగళగీతాలు పాడినది సుశీలగారితోనే. ప్రారంభంలో రావు బాలసరస్వతి, పి.లీల, జిక్కి లతోను, కొన్ని పి.భానుమతిగారితోను, మరికొన్ని ఎస్.జానకిగారితోను పాడినా సింహభాగం సుశీలతో పాడినవే.

1950ల నుండి వచ్చిన చలనచిత్రాలలోని యుగళగీతాలను సేకరించి వాటి సాహిత్యాన్ని వీలైతే వీడియోలను జతచేస్తూ ఈ బ్లాగులో ఉంచాలన్నది ఉద్దేశం.

వాటిలో చాలా యుగళగీతాలు సంగీత పరంగానే కాక సాహిత్యంతో కూడా శ్రోతల మనసులు దోచుకున్నాయి.

ఆ సాహిత్యంలో ఉన్న చక్కదనాన్ని అందరితోను పంచుకోవడానికి ఈ బ్లాగు.